22. Dünya Petrol Kongresi’nde Türk Devlet Erkanı’nın Konuşmaları
Temmuz 11, 2017
Körfez Ülkeleri Ziyareti & Katar 1
Temmuz 24, 2017

Türkiye dünyadaki petrol ve doğalgaz alanındaki en önemli etkinlik olan, Dünya Petrol Kongresi’nin yirmi ikincisine ev sahipliği yaptı. “Enerji Geleceğimize Köprüler” sloganı ile organize edilen kongre 13 Temmuz tarihinde tamamlandı. Daha öncekileri ile kıyaslandığında, uluslararası kamuoyunda aynı ölçüde yankı bulmasa da, İstanbul’da icra edilen 22. Dünya Petrol Kongresi birçok uluslararası uzman ve üst düzey katılımcısı ile Türkiye için gerçekten önemli bir etkinlikti.

***

Böylesi önemli bir etkinlik kapsamında düzenlenen çeşitli oturumlarda, farklı düzeylerdeki yetkililerce uluslararası kamuoyuna birçok mesaj verilmeye çalışıldı. Bu mesajlardan önemli görülebilenlerden bazılarını incelediğimizde:

  • Kongre süresince genel olarak Türk yetkililerce:
    • Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını azaltma hedeflerinden,
    • Bu kapsamda yürürlükte olan milli enerji politikalarından,
    • Bu politikalar kapsamında atılan adımlardan,
    • Türkiye’nin konumu ve istikrarı dikkate alındığında önemli bir partner ve enerji geçiş güzergahı olduğundan,
    • Bu kapsamda Güney Gaz Koridoru kapsamında TANAP ile somut adımların atıldığından,
    • Hatta Doğu Akdeniz gaz kaynaklarının Avrupa’ya Türkiye üzerinden sevkine de olumlu yaklaşıldığından bahsedildi.
  • Bu genel ve ortak deklarasyonların yanı sıra, Sn. Cumhurbaşkanı; Güney Kıbrıs Rum Kesimi tarafından, BM’ce kabul gören Türk Deniz Alanlarının ihlal edilerek bazı yabancı petrol&gaz şirketlerine aramacılık maksatlı tahsis edilmesinin kabul edilemez olduğunu, bu alanda Rumların oyununa gelen şirketler ile işbirliğinin kesilebileceğini vurguladı. Hatta bu konuşma ve vurgulama esnasında, ilgili ruhsatlarda yer alarak, Türkiye’nin deniz alanlarının ihlaline resmen ortak olan Exxon, Total, Eni, Qatar Petroleum gibi şirketlerin üst düzey yetkilileri de dinleyici olarak salonda hazır bulunuyorlardı.
  • Exxon’un eski CEO’su ve yeni ABD dış işleri bakanı olan Tillerson ise, bir önceki gün yaptığı konuşmada, Türkiye’nin sadece konumu gereği bir geçiş güzergahı olduğu vurgusunu yapmış ve Türkiye’yi Güney Gaz Koridoru ve Doğu Akdeniz gaz kaynaklarının Avrupa’ya nakli hususunda desteklediklerini ifade etmişti.
  • Cumhurbaşkanı’nın yukarıda ifade edilen uyarısının, kendilerini de kapsadığının hatırlatılması üzerine, kardeş ülkenin çok uluslu şirketi Katar Petroleum yetkilileri, TESPAM yetkililerine cevaben: Katar’ın bu konuya siyasi yaklaşmadığı, ortakları olan TOTAL’in öncülüğünde ticari olarak ilgili ruhsatlardan pay aldıkları, Türk yetkililerin resmi talepleri neticesinde, ilgili paylarından dahi feragat edebilecekleri hususunda görüş bildirmişlerdir.
  • Petrol ve gaz piyasalarının gelecekte de önemini koruyacağı, bu kapsamda arzın devamı için sürdürülebilir yatırımların önemi, düşük petrol fiyatlarına karşı alınan maliyetleri azaltıcı önlemler, enerji dönüşüm politikaları, gaz ve LNG’nin artan önemi, yenilenebilir yatırımlara destekler, fiyatlara etki için kısıtlama politikaları, devam eden ilgili yatırımlar ve yeni teknolojilerin önemi gibi konularda, Aramco, BP, Shell, Exxon, Gazprom, Total gibi büyük şirketlerin üst düzey yetkilileri görüşlerini bildirmişlerdir.
  • Rus Enerji Bakanı özellikle Avrupa’ya yönelik yeni boru hattı yatırımları ile ilgili olarak, bu yatırımları politik sebepler ile engellemekten vazgeçilmesi gerektiğini ifade etti.
  • Ayrıca:
    • Suudi Arabistan’ın uluslararası gaz arama/üretim projelerinde yer alma planları,
    • Cezayir ve İran’ın uluslararası yatırımcı çekebilme hedefleri,
    • İran’ın özellikle Türk Bankaları destekli yatırımcılar için hazır oluşu,
    • Derin deniz projelerinin ankonvansiyonel kaynaklardan daha elverişli olabileceği,
    • Bu kapsamda Brazilya’nın önemli bir avantaj olabileceği,
    • Çin ve Hindistan’ın milli petrol şirketlerinin artan yatırımları ve ilgileri,
    • Lübnan’da devam eden arama ruhsatları ihale süreçlerine olan ilgi,
    • Karbon salınımının azaltılması kapsamında politika önerileri,
    • Kuzey Denizi’ndeki üretimin düşmeye başlamasının etkileri,
    • İran, Brazilya, Cezayir, İsrail gibi ülkelerde düzenlenen mezvuat altyapıları gibi birçok konu da ilgili yetkililerce kamuoyu ile paylaşıldı.
  • Özellikle TESPAM bünyesinde konu ile ilgili birçok çalışma yapılmış olan, İsrail’in gaz ihraç politikaları hususunda;
    • İsrail Enerji Bakanı’nın;
      • İsrail’in Avrupa’nın Kuzey Denizi sebebi ile artan tedarik açığının Doğu Akdeniz’den karşılanacağı,
      • İsrail’in bu noktada en önemli oyunculardan olacağı,
      • Bu kapsamda hem Türkiye üzerinden, hem de EastMed Boru Hattı ile direk Yunanistan’dan Avrupa’ya gaz sevkiyatı yapılacağı açıklamaları üzerine,
    • TESPAM yetkililerince;
      • İsrail’in 2050 yılına kadar yapılan üretim-tüketim ve ihraç potansiyelinin, yeni yapılan gaz satış anlaşmaları da dikkate alınarak incelendiğinde, aslında düşünüldüğü kadar fazla olmayacağı,
      • Bir boru hattı için ihtiyaç olan düzenli ve uzun vadeli ihraç potansiyelinin yıllık 10 milyar m3 olabilmesi için dahi İsrail’in Kıbrıs’taki Afrodit sahasına ihtiyacı olduğu,
      • Yani ihraç poltikalarından önce, kaynak konusunda soru işaretleri olabileceği,
      • Bunun da yanı sıra, 6-7 milyar dolar maliyeti olacağı ifade edilen EastMed boru hattının TAP ile kıyaslandığında, maliyetlerinin 20 milyar $’lar civarına çıkabileceği,
      • Bu durumda da ilgili hattın ekonomik olarak mümkün olmayacağı yönündeki yorumları üzerine,
    • İsrail Enerji bakanınca elle tutulur ve açıklayıcı bir yorum yapılamamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda da bahsedilen bazı mesajlar eşliğinde, 22. Dünya Petrol Kongresi de İstanbul’da tamamlanmıştır. İlgili kongredeki izlenimlerden de anlaşılacağı üzere, en önemli enerji kaynakları olan petrol ve doğalgaz dünya ekonomik ve politik dengelerindeki etkinliğini sürdürmeye devam edecektir. Böylesi büyük bir etkinliğe ev sahipliği yapan Türkiye’nin bu alandaki etkinliğini arttırması, enerji alanındaki vizyonunu cihanşümul hedefleri doğrultusunda güncellemesi ve daha küresel etkileri olan adımlar atma gayretinde olması çok önemlidir.

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

1 Comment

  1. […] aramacılığın her açıdan daha faydalı olabileceği yönünde tavsiyeler almışlardı. ( https://www.tespam.org/22-dunya-petrol-kongresi-uzerine/ ). O dönemden bu yana geçen 6 aylık sürede Katar’lı yetkililerin bu durumu daha ciddi olarak […]

Bir cevap yazın

%d blogcu bunu beğendi: