Brexit’in Doğalgaz Piyasalarına Etkisi
Nisan 5, 2017
Dünya LNG Dengeleri-2
Nisan 13, 2017

 

 

Hızla artan ve yaygınlaşan tüketimi ile doğalgaz, en önemli enerji kaynağı olma yolunda ilerlemeye devam etmektedir. Bu ilerleyiş doğalgazın küresel piyasalar için ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Diğer hidrokarbon kaynaklara kıyasla temiz oluşu, kullanım kolaylığı gibi etkenler doğalgazın avantajları olarak görülmekle birlikte, depolama ve nakil konularındaki, üretimi dahi etkileyen zorlukları ise dezavantajları gibi algılanmaktadır.

Bilindiği üzere doğalgaz üreticiden tüketiceye, ya inşa edilecek bir boru hattı vesilesi ile gaz fazı korunarak, ya da bir LNG tesisinde sıvılaştırılıp, sonra tekrar gazlaştırılarak iletilmektedir. Boru hattı ile taşıma yerine göre daha ekonomik olmak ile birlikte, çok uzun mesafeler, güvenlik koşulları, siyasi konular gibi kriterler dikkate alındığında uygulanamaz olabilmektedir. Ayrıca bir boru hattının yapılabilmesi için alıcı ve satıcılar arasında da uzun dönemli ve bağlayıcı satış anlaşmalarının yapılması gereği, çift taraflı arz-talep riskleri oluşmasına sebep olmaktadır.

Bu genel tespitlerin yanı sıra da, bütün keşfedilen gaz kaynaklarının da ekonomik olarak sıvılaştırılarak, dünya piyasalarına satılması mümkün değildir. Güney Kıbrıs’ın keşfini vaat ettiği Afrodit sahası buna bir örnektir.

Fakat dünyada özellikle Asya’da artan doğalgaz talebinin karşılanması için, boru hattı ticaretinden ziyade LNG ticaretinin hızla arttığı görülmektedir. İnşa halindeki ya da planlanan LNG tesisleri, yüzer LNG gemi siparişleri bunun en aşikar kanıtıdır.

Tabii bu konuyu desteklemek için bazı çalışmalar neticesinde hazırlanan tahmin senaryolarını da incelemek gereklidir. Bu kapsamda, Exxon Mobile tarafından hazırlanan, “2017 Outlook For Energy” isimli raporda yer alan bazı grafiklere aşağıda yer verilmiştir.

 

Grafik 1: Avrupa & Asya Gaz Talep Projeksiyonları 2040 (Not: Soldaki grafik Avrupa, Sağdaki Grafik Asya’nın Günlük Tüketimini Göstermektedir.) (Kaynak: EXXON MOBILE)

Yukarıdaki grafiklerden de görüleceği üzere:

  • Günlük Avrupa gaz tüketimi önemli bir değişim göstermeyecektir.
  • Sadece Avrupa’nın iç üretimi azalacağından, oluşan fark çoğunlukla LNG ithalatı ile kapatılacaktır.
  • Not: Bu grafiğin Avrupa’yı üreteceği LNG için önemli bir pazar olarak gören ABD’nin dış politikalarını belirleyen bir şirket tarafından hazırlandığı dikkate alınırsa, bazı ön yargıları ihtiva edeceği varsayımları yapılabilecektir. Çünkü Avrupa’nın artacak ithalatını karşılamak için, boru hattı ile alınacak Rus gazı, LNG olarak gelecek ABD gazından çok daha ekonomik bir seçenek olacaktır. Fakat yine de Avrupa’nın da LNG ithalatında artış beklenmektedir.
  • Asya’nın ise gaz tüketimi 2040’larda neredeyse bugünkü değerlerin iki katına çıkacaktır.
  • Bu fark da önemli ölçüde LNG ile karşılanacaktır.
  • Yani dünya LNG üreticileri için en önemli market Asya olacaktır.

Aynı kaynakta yer alan üreticiler ile ilgili bir projeksiyon incelendiğinde ise:

Grafik 2: Dünya LNG İhracatları (Kaynak: EXXON MOBILE)

  • En büyük etki pazara sonradan giren ABD kaynaklı olacaktır. Hatta Kuzey Amerika 2040 yılında en büyük LNG ihracatçısı bölge olacaktır.
  • Asya-Pasifik ve Afrika’da da LNG ihracatı açısından önemli atılımlar gerçekleştirilecektir.
  • Rusya ve Orta Doğu’da ise kademeli artış gözlemlenecektir.

Bu tespitlerden de anlaşılacağı üzere, ABD, Kanada ve hatta Asya-Pasifik bölgesinde yer alan Avustralya gibi Batı Bloğu içerisinde yer alan ülkeler LNG ticaretinin tedarikçi tarafındaki en güçlü oyuncular olacaktır.

Market tarafında da Çin, Hindistan gibi Asya ülkeleri de LNG dengelerinin diğer yüzündeki en önemli oyuncular olacaktır.

Peki küresel birçok dengede rekabet içinde olan Çin, bu senaryolar karşısında neler planlamaktadır?

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın

%d blogcu bunu beğendi: