Mavi Vatan Sahipsiz Değildir!
Şubat 25, 2019
10. PARSEL ‘GLAFKOS’ GERÇEKLERİ!
Mart 1, 2019

GANA BÜYÜK DÜŞÜNÜYOR

Büyük uluslararası enerji firmalarının Ganalı üretim yatırımları için gösterdiği ilgi gelecek için umut uyandırıyor

Gana’nın petrolden sorumlu enerji bakanı Mohammed Amin Adam, ülkenin enerji sektörünün büyük bir değişimin eşiğinde olduğuna emin olduklarının altını çizerken, ülkenin petrol üretimini altı yıl içinde 180.000–200.000bl / Gün’den 500.000bl / güne çıkarabileceğini ve bunun ötesinde 1 milyon bl / d’ye hedeflediklerini belirtti. Bununla birlikte hedefin keşif ve üretim planlarının takibi için hem kurulu hem de yeni operatörlere ihtiyaç duyulacağını fakat giderek büyüyen ve çekişmeli hale gelen Afrika pazarında bunun kolay olmayacağını Adam da bilmektedir. Ne kadar uluslararası petrol şirketlerinin harcamaları artsa da bu harcamalar 2014 öncesi petrol fiyatlarındaki seviyelerin altında kalmaya devam etmektedir. Gana, 2007’de keşfedilen ve Aralık 2010’dan bu yana petrol üretimine devam eden, İngiltere’nin bağımsız Tullow’un Jubilee sahası başarısını, 2016’dan beri Tullow’un Ten ve Eni’s Sankofa’sından iki ek sahadan kazanç sağlayarak geliştirmiştir. Afrika’nın geri kalan sahaları için, petrol fiyatlarının düşüşü sebebiyle üretim ve keşif çalışmaları neredeyse durma noktasına gelmiştir. Adam, Cape Town’daki Africa Oil Week (Afrika petrol haftası) konferansında Petroleum Economist dergisine; “Üretimi sürdürmek veya artırmak istiyorsak, arama çalışmalarında çok agresif olmak zorundayız.” şeklinde açıklamada bulunmuştur.

Lisans verme çalışmaları devam etmekte

Hedefleri doğrultusunda, Gana yetkilileri ekim ayı itibariyle ilk lisans verme çalışmalarına başladı ve 21 Mayıs tarihinde bitecek olan teklif teslim tarihinden sonra Temmuz ayında ise sonuçları açıklamaya hazırlanıyor. Çeşitli kurumlardan katılacak olan 23 kişilik bir bağımsız bir komite bu süreci denetleyecek. Şeffaflık Gana için kilit bir faktör. 2, 3 ve 4 bloklar için önemli bir çekişme yaşanırken, ultra-derin bloklar olan 5 ve 6 için ise doğrudan müzakere ile sunulmaktadır. Geleneksel olan tahsisat yöntemi ile gerçekleştirilecek olan müzakereler devlete ait olan Gana Ulusal Petrol Şirketi (GNPC), kendi teknik kapasitesini artırmak için tecrübeli bir ortak getirmesi beklenen başka bir sığ su sahası olan Block 1’i güvence altına almış oldu. Adam’ın “rekabet edilen ihale alanları ne ultra derin sular ne de sığ sulardır ve bu alanlar umut vadeden alanlardır.” Sözleri dikkate alınarak mevcut sismik veriler ve daha önce sondaj çalışması yapılan kuyular göz önüne alındığında su derinliklerinin 2,800 metre ’den daha az olan sahalardan bahsedildiği anlaşılmaktadır. “Dikkat çeken teklifler ile alan için en yüksek değeri sunan şirket olmanız olasıdır.” değerlendirmesinde bulunmuştur. Ultra derin su blokları (5,6)-her ikisi de 4,600m’nin üzerinde maksimum su derinliğine sahiptirler-uzman teknik gereksinimler nedeniyle doğrudan müzakerelerde görülecektir. “Bunlar, umudumuzun fazla olmadığı ve çok fazla verinin elimizde olmadığı su alanlarıdır. Birçok şirket orada çalışamaz, bu yüzden onları riske karşı eşleştirmeniz gerekir” açıklamasını yapan Adam etkili ve verimli bir şekilde, sadece ultra derin su uzmanlığı ve derin cepleri olan oyuncular bu bloklar için rekabet halinde olduğunu belirtmiştir.

Zorla Büyük Silahlar Mı?

Enerji Bakanlığı yetkilileri, Çin’in Cnooc, ExxonMobil, Total,BP,Shell,Eni,Tullow,ABD bağımsız Kosmos ve Hindistan’ın ONGC’si ile petrol endüstrisinin büyük şirketlerin ilgilerini çekme niyetindeler. Buna karşılık olarak küçük firmaların sektör devleri yanında yok olma olasılıkları vardır. Geçmişte, bu tür şirketlerin spekülatif hareketleri araştırma ve geliştirme faaliyetleri yerine al-sat stratejileri onları bu konuma getirmiştir. ExxonMobil, bu yılın başlarında, doğrudan müzakereleri takiben 4.000 m’ye kadar su derinliklerinde Block 3’ün batısında yer alan Deepwater Cape için anlaşmaya vardı. Şirket,GNPC’nin zorunlu 15% yatırım hissesine ek olarak,Goil olarak bilinen devlete ait Gana petrol şirketini 5% hissesiyle projeye getirdi, Gana GNPC dışındaki yerel bir özel veya devlete ait ortak için yeni bir 5% minimum gereksinimini tanıttı. Adam, ExxonMobile’ın Gana girişinin ultra derin su arama becerisini göz önüne alarak “iyi haberler” üreteceğinden emin olduklarını belirtmiştir.

Hepsi Dizilmiş

Gana Fildişi Sahili ile uzun süredir devam eden deniz sınır anlaşmazlığını Côte Cote D’Ivoire ile çözen Eylül 2017’de deniz hukuku uluslararası Mahkemesi tarafından alınan bir karar ile, olumlu olarak sonuçlandı. Adam’ın açıklamasına göre anlaşmazlık, sınırlara bitişik olan on alanda tam alan gelişimleri engelledi. Gana ve Côte Cote D’Ivoire artık sınırda bir arama çalışması yürütmek için birlikte çalışmaya hazır olduklarını belirtti.

Üretimi Artırma

Lisans verme turlarında teklif edilen bloklardaki keşifler daha uzun vadeli olacaktır, bu nedenle Gana kısa vadeli üretim kazanımlarını başka bir yerde bulmalı. Adam, üretim alanlarındaki gelişmiş petrol geri kazanma teknikleri sayesinde artan üretim ve daha iyi finanse edilen operatörlerin sahada bulunmalarını ve var olan henüz geliştirilmemiş arama alanlarındaki üretime yatırım yapmalarını kolaylaştırarak, rol oynayacağını söylüyor. Bu projelerin, Gana’nın üretim hedeflerinin gerçekleştirilmesi ve yakında iyimser olması durumunda ilerlemeye başlaması gerekecektir. “Kısa ila orta vadede, büyük ölçüde iki ek alandan 500.000 s / d’ye ulaşabiliriz.” Açıklaması yapılmıştır. Norveçli Aker Enerji, değerlendirme sondajını tamamladıktan sonra, 2019 yılının başlarında Deepwater Tano Burnu Üç Nokta bloğundaki Pekan alanını geliştirme planını sunmayı planlıyor. Maersk Viking sondaj gemisi, Pecan-4A değerlendirmesini 2.600m su kuyusunda sondaj yapmak için Ekim ayı sonlarında Gana’ya gelmişti. Zamanında kesin bir yatırım kararı (FID) varsayan Aker, 2022 başından itibaren üretim yapmayı öngörüyor. Şirket, en yüksek üretim tahminine göre 550 milyondan fazla tahmin edilen 2C kaynaklardan faydalanmak için değişken bir üretim, depolama ve su alma (FPSO) tesisi kullanmayı planlıyor. 125.000 bl / d civarında olması beklenmektedir. Aker, Güney Derin Su Tano bloğundaki AGM alanına ilgi duyan Norveçli Petrica’da bir hisseye sahip. Firma, bu çapraz tutmanın, herhangi bir AGM ve Pecan keşiflerinin birlikte geliştirilmesini mümkün kılması gerektiğini söyledi.

Petrokimya Hub Hedefleri

Gana, sektör üreticilerinin birbirlerine kıyasla daha da yükselmeyi hedeflediğinden, daha fazla lisans için çalışılmaya başlandı. Ancak Adam, yalnızca ihracata değil, aynı zamanda iç talebi karşılamaya ve çeşitlendirilmiş bir Ganalı ekonomisine sahip olmaya da dikkat ettiklerinden bahsetmektedir. “Gelecekteki petrol talebinin petrokimyasallardan büyük ölçüde etkileneceğini biliyoruz ve petrokimyasalların sunduğu fırsat için konumlanmak istiyoruz” dedi. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, Petrokimya, 2030 yılına kadar küresel petrol talebindeki büyümenin üçte birini gerçekleştirecek. Adam, “Gana için ham petrolü ve- ileriye dönük bir rafinerisi olarak- diğer ülkelerin [Gana’nın komşularına] ihracat yapması için ham petrolü rafine edebiliyoruz” diyor. Ülke zaten Burkina Faso, Togo, Fildişi Sahilleri ve bölgedeki diğer ülkelere ürün ihraç ediyor. Şu anda Gana, Accra yakınlarındaki Tema’da 45.000bl / d kapasiteye sahip ancak teknik ve finansman sorunları nedeniyle bir süredir beklenilenin çok altında çalışmakta olan yaşlanan kamuya ait rafineriye sahip. Gana’nın batısında yer alan  “serbest bölge”, mevcut petrol ve gaz üretimine yakın, rafine ve petrokimya tesislerine sahip olan bölge ile ilgili sanayilerin geliştirilmesi için teşviklerin sunulacağı  da gündemde bulunmakta. Plan henüz gerçekleşmemiş olmasına rağmen, bariz bir engelin finanse edilmesiyle birlikte, beklenilen sonuçlara ulaşılacağı öngörülmekte. Gana Enerji Komisyonu raporuna göre, iç rafine ürün talebinin 2018’de toplamda 3.7-3.9 milyon ton olacağı tahmin ediliyor, bu rakam Batı Afrika’da yalnızca Nijerya’nın ardından ikinci sırada yer alıyor.

Can Yücel
Can Yücel
Can Yücel, lise eğitimini Jale Tezer Koleji’nde 2016 yılında Matematik ve Fen Bilimleri dalında tamamlamış, 2016 yılından itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine devam etmektedir.2017’de PwC’de,2018 yılında Türkiye’deki en büyük özel sektör yatırımı olan Star Rafineri (Socar Turkey Aegean Refinery)’de,2019 yılında Enerji Piyasaları Düzenleme Kurulu (EPDK) bünyesinde görev almıştır. İleri derecede İngilizce ve basit düzeyde Almanca bilmektedir.

Bir cevap yazın