Hazar Bülteni (Aralık 2016)
Aralık 22, 2016
AB Bülteni (Ocak 2017)
Şubat 1, 2017

Irak Bülteni (Aralık 2016)

Burak KAYAEL

TESPAM Ortadoğu Uzmanı

bkayael@tespam.org

 

Aralık ayı bölgede terörle mücadelenin devam ettiği ve OPEC’in aldığı üretim kesintisinin Irak’a olası etkisinin konuşulduğu bir ay oldu. Irak meclisi 2017 yılı bütçesini yaklaşık 85 milyar dolar olarak onayladı. Bütçenin bu haliyle oluşturulması sırasında petrolün fiyatının 42 dolar olacağının öngörüldüğü açıklandı. Bütçe görüşmeleri sırasında Kürt bölgesel yönetimine ayrılacak pay konusunda anlaşmazlıklar çıkmasına rağmen ilgili maddeler oy çokluğuyla onaylandı. Bütçenin %17’lik bir kısmının bölgesel yönetime iletileceğini belirleyen maddede bu durumun Kerkük’ten üretilen petrolün 300 bin varillik kısmının ve diğer Kürt bölgelerinden üretilen petrolün 250 bin varillik kısmının SOMO’ya devredilmesi koşulu getirildi. Bu koşulun merkezi yönetim ve bölgesel yönetim arasındaki gerginliği artırabileceği değerlendirilmektedir.

IMF Temmuz ayında Irak’a verilmek üzere onaylanan 5,34 milyar $’lık kredinin ikinci 617,8 milyon dolarlık kısmının onaylandığını açıkladı.
Mesut Barzani’nin yeğeni ve üst düzey peşmerge komutanlarından Şirvan Barzani, Musul’un IŞİD’den kurtarılmasının ardından bağımsız bir devlet kurulması konusunda Irak merkezi hükümetiyle resmi görüşmeler yürüttüklerini açıkladı. Bu konu hakkında merkezi yönetim yetkililerinden olumsuz yönde bir açıklama gelmezken İran Meclis Başkanı Ali Laricani, Irak’ın toprak bütünlüğünden yana olduklarını belirterek, bağımsız Kürdistan fikrine olumlu bakmadıklarını açıkladı.

OPEC’in ay başında aldığı aylık 1,2 milyon varillik üretim kesintisi kararı doğrultusunda Irak’ın günlük 210 bin varillik bir kesintiyi kabul ettiği açıklandı. OPEC’in kararlarının açıklanmasından hemen sonra Kürt bölgesel yönetim enerji bakanı Ashti Hawrami alınan kesinti kararının bölgelerindeki üretimi etkilemeyeceğini açıklasa da merkezi yönetim enerji bakanı Jabbar al-Luaibi bölgesel Kürt yönetimi ve merkezi hükümete bağlı sahalarda faaliyet gösteren uluslararası şirketlerin de kesintiyi desteklemeyi kabul ettiklerini açıkladı.

Merkezi yönetim enerji bakanlığı Kasım ayı içerisinde ülkenin petrol ihracatının günlük 4 milyon varili aştığını açıkladı. Bu ihracatın 3,4 milyonluk kısmı güneydeki terminaller üzerinden ihraç edilirken 600 bin varillik kısmının ise Ceyhan limanı üzerinden gönderildiği açıklandı. Bakanlığın 2012’de açıkladığı 2016’da günlük 5 milyon varil ihracat hedefine ulaşamadığı görülmektedir.

Yine aynı açıklamada konan 2017’de 6 milyon varil/gün’lük hedefin tutturulmasının ise imkansız olduğu değerlendirilebilir.

Kürt bölgesel enerji bakanlığı Kasım ayı içerisinde Ceyhan limanı üzerinden 16.196.835 varil ham petrol satıldığı bunun karşılığında 567.768.171$ gelir elde edildiği ve bu gelirin 62.665.328$’lık kısmının üretici firmalara üretimleri karşılığı olarak iletildiği belirtti.

Merkezi yönetim enerji bakanlığı Ekim ayında yaptığı açıklama ile ülkenin orta ve güney kesimlerinde yer alan 12 sahayı ihaleye açacağını açıklamıştı. Ancak bakanlıktan yapılan son açıklamaya göre bu sahalardan bazılarının milli petrol şirketleri tarafından aranacağı ve listeye yeni sahalar ekleneceği belirtildi. Yeni ihale açıklamasının 2017’nin ortasında yapılması beklenmekte.

Kuwait Energy Company (KEC) merkezi yönetime bağlı Siba gaz sahasında sahip olduğu %60’lık hissenin %20’lik kısmını Egyptian General Petroleum Corporation (EGPC)’ne devrettiğini açıkladı. 2011 yılında merkezi enerji bakanlığıyla yapılan 20 yıllık anlaşmada Türkiye milli petrol şirketi TPAO’nun da %40’lık bir payı bulunmakta. Sahada şu anda gaz işleme tesislerinin kurulumu devam etmekte. Bu tesisin 2017’de devreye alınması planlanmaktadır.

Iraq Oil Report haber sitesinin yayınladığı habere göre ExxonMobil şirketi Kürt bölgesel yönetimi kontrolündeki Qara Hanjeer, Arbat East ve Betwata lisanslarından çekildi. 2011’de bölgesel yönetimle imzaladığı anlaşmalarla 6 lisansta (Al Qush, Baeshiqa, Pirman, Betwata, Qara-Hanjeer ve Arbat East) arama/üretim hakkı elde eden ExxonMobil’in 2014’te bu sahaların %20’lik paylarını Turkish Energy Company (TEC)’e devrettiği açıklanmıştı.

Gazprom Neft firması operatörlüğünü yürüttüğü Badrah petrol sahasında 53 milyar ft3/yıl kapasiteli bir gaz işleme tesisinin inşaatına başladığını bildirdi. Şirket sahadaki gaz rezervinin önceki tahminlerden fazla olması sebebiyle tesisin kapasitesinin artırıldığını açıkladı.

Gazprom (40%), Kogas (20%), Petronas (20%) ve TPAO (10%)’nun ortak olduğu sahadaki petrol üretiminin 2017 itibariyle 170 bin varil/gün seviyesine ulaşması ve yaklaşık 7 yıl bu seviyede kalması planlanıyor. Sahada üretilen petrol 2014 yılında inşa edilen bir boru hattıyla güneydeki Gharraf sahasına aktarılıyor. Şirket aynı zamanda Zubaida termik santraline de bir boru hattı ile petrol taşınacağını iletti.

* Not: Bu çalışma hazırlanırken, Merkezi Yönetim Petrol Bakanlığı, Bölgesel Kürt Yönetimi Doğal Kaynaklar Bakanlığı, TPAO, KEC, ExxonMobil., gibi kurumların web sitelerinden ya da kurumlar ile ilgili internete yansıyan haberlerden ve BBC, Al Jazeera, Sputnik, Iraq Oil Report, IHS gibi ajansların hazırlamış olduğu haber ve raporlardan faydalanılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde farklı kaynaklar tutarlılıkları açısından değerlendirilmiş̧ ve yorumlanarak bu çalışmaya eklenmiştir.

  • Not: Bu çalışma hazırlanırken, Bölgesel Kürt Yönetimi Doğal Kaynaklar Bakanlığı, KNOC, Oryx Pet., Afren, Petoil gibi kurumların web sitelerinden ya da kurumlar ile ilgili internete yansıyan haberlerden ve BBC, Al Jazeera, Sputnik, Iraq Oil Report, IHS gibi ajansların hazırlamış olduğu haber ve raporlardan faydalanılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde farklı kaynaklar tutarlılıkları açısından değerlendirilmiş̧ve yorumlanarak bu çalışmaya eklenmiştir

 

 

“Yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları TESPAM’a aittir. Tekrar yayınlanması halinde kaynak gösterilerek bu sayfaya aktif bağlantı sağlanması zorunludur.”

“Türkiye’deki enerji politikaları odaklı ilk ve tek sivil yapılanma…” 

“Enerji politikaları alanında gündemi uzaktan takip etmeye çalışan bir Türkiye yerine, gündem belirleyen bir Türkiye’ye ulaşma idealiyle…”

TESPAM-Türkiye Enerji Politikaları ve Araştırmaları Merkezi

TESPAM, Uluslararası Enerji Politikaları Araştırma Derneğinin Bir Kuruluşudur

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın

%d blogcu bunu beğendi: