Enerji Sektörü ve Bilgi Güvenliği
Şubat 19, 2017
ABD-ÇİN REKABETİ : Enerji & Güney Çin Denizi
Şubat 20, 2017

İran-Umman Gaz Boru Hattı Projesi

 

2005 yılından beri fikir aşamasında olan İran – Umman Deniz Gaz Boru Hattı Projesi’nin artık hayata geçebilmesi için daha somut olduğu vurgulanan adımlar atılmaya başlanmıştır. Tahran’da iki tarafın da yetkilelerinin bir araya geldiği toplantı sonrasında, 2013 yılında ikili anlaşması imzalanan boru hattının 2020’de faaliyete alınacak şekilde inşasına başlanması konusunda hem fikir olunduğu açıklanmıştır.

 

Harita1: İran – Umman Boru Hattı Olası Güzergahı

Bu kapsamda yukarıdaki haritadan da görüleceği üzere, İran’ın Hürmüzgan Vilayetinde yer alan Koh Mübarek kasabasından, Umman’ın Sohar Limanına bir deniz altı gaz boru hattı inşa edilecektir. Özellikle İran’ın Güney Pars sahasında geliştirdiği ve yatırım yaptığı yeni fazlardan üretilecek gaz ile oluşan ihracat fazlasının bir kısmının, yapılması planlanan bu hat üzerinden Umman’a nakledilmesi hedeflenmektedir.

Hattın 42” çapında, yaklaşık 190 km uzunluğunda ve yıllık 10 milyar m3’lük bir taşıma kapasitesine sahip olacağı öngörülmektedir.

Yapılan hesaplamalar, böyle bir hattın (sadece deniz kısmının inşası için) 3 milyar $’lık bir yatırıma mal olacağını göstermektedir. Bununla birlikte bir de İran içinde, gazın ilgili tesislerden Koh Mübarek’e ulaşabilmesi için de yaklaşık 200 kilometrelik bir kara hatına ihtiyaç duyulacaktır. Yani toplam maliyet, 4,5 – 5 milyar $ arasında olacaktır.

Özellikle değişen ABD yönetimi sonrasında yeniden sıkıntılı günler yaşama ihtimali görülen ve hali hazırda ciddi finansal problemleri olan İran’ın böyle bir hattı nasıl hayata geçireceği konusunda şüpheler devam etmektedir.

Tüm bunların yanı sıra, hattın daha sığ güzergahtan geçebilmesi ve bu sayede daha ekonomik olması için, BAE kıta sahanlığının da kullanılması gerekmektedir. Özellikle bölgede artan Sünni – Şii gerilimi ve BAE’nin tamami ile Amerikancı politikalar izliyor oluşu, böyle bir iznin alınabilmesini de zorlaştıracak gibi görülmektedir.

Sonuç olarak, Obama döneminde ambargoların kaldırılmasından bu yana, Lübnan, Bahreyn, Yemen, Irak ve Suriye gibi geniş bir coğrafyada sürekli yeni hamleler ile hakimiyetini güçlendirmeye çalışan İran’ın bu girişiminde de soru işaretleri bulunmaktadır.  Yani, Hindistan’a gaz tedariği sağlanacağı vurgulanan deniz boru hattı projesi gibi bu projenin de özellikle finansal sebepler ile hayata geçme ihtimali düşük gözükmektedir.

Zaten kendisi bir gaz ihracatçısı olan Umman için de, İran’dan yapacağı tedariğin hayati bir anlamı bulunmamaktadır.

İran’ın bölgesel hakimiyet girişimleri neticesinde körüklediği Sünni – Şii gerilimi sürecinde, İbadiliğin yaygın olduğu Umman’ı siyasi olarak yakınına çekme gayesi sebebi ile 2005 yılından beri kağıt üzerinde kalan bu projeyi yeniden ısıtarak oyuna sürmüş olduğu tahmin edilmektedir.

Bu bağlamda, hayata geçmeycek bir proje dahi olsa, Türkiye’nin de medeniyet coğrafyasındaki bu tür önemli adımları takip edip, yaklaşımlarını net olarak ortaya koyması önemlidir. Bu sayede hem bölgede psikolojik hakimiyet sağlayacak hem de bu tür konuları müzakerelerinde argüman olarak kullanabilecektir.

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın

%d blogcu bunu beğendi: