DOĞU TÜRKİSTAN ve ENERJİ
Şubat 4, 2019
RUM YÖNETİMİ İLE YUNANİSTAN NEDEN TELAŞ İÇERİSİNDE?
Şubat 7, 2019

ÖZBEKİSTAN’IN HEDEFLERİNE ULAŞMADA ENERJİ KAYNAĞINA DUYDUĞU İHTİYAÇ

Uluslararası Nükleer Mühendisliği (NEI), Uzatom Genel Direktörü Jurabek Mirza Makhmudov ile yapılan görüşmelere dayanarak “Özbekistan’ının Nükleer Arzuları” başlıklı bir makale yayınladı. Makalede belirtildiği gibi, Özbekistan’ın ilk nükleer enerji santralinin kararı, yeni Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in seçilmesiyle hem iç hem dış politikada olmak üzere birçok alanda meydana gelen değişimlerle ilişkilidir. Uluslararası Para Fonu (IMF), Özbekistan ekonomisinin 2023 yılına kadar yılda %5-%6 aralığında büyüyeceğini öngörmektedir. “Bu ekonomik büyümeye nüfus artışı da eşlik edecektir”. Bunların sonucu olarak Özbekistan’ın enerji ihtiyacı önümüzdeki yıllarda artacaktır. Araştırma sonuçlarına göre, 2030 yılına kadar elektrik talebi iki katına çıkarak 117 milyar kW / s’ye yükseleceği beklenmektedir. Güncel verilere göre Özbekistan’ın enerji üretiminin %85’i doğal gazdan sağlanmaktır. Ülkenin gelecekteki hedeflerini sağlayabilmesi ve elektrik üretiminin gereklerini sağlayarak büyümesi için çok sayıda enerji kaynağına ihtiyacı olduğu makaleye göre en önemli konulardan biridir. Nükleer enerji bu amaçlar doğrultusunda yardımcı katalizör görevini üstlenebilir. Nükleer Enerji önemli avantajları beraberinde getirmektedir:

  • 2030 yılına kadar ülkedeki toplam elektriğin yaklaşık%15’inin üretimi
  • Enerji kaynaklarının ihracat potansiyelini arttırılması
  • Doğal Gazın petrol ürünleri üretimi ve ihracatı gibi amaçlarda kullanımı
  • CO2 emisyonun 14 milyon ton ve azot oksitleri 36 bin ton azaltarak çevreyi iyileştirmesi

Nükleer Santraller ’den en verimli şekilde yararlanabilmek için inşaat lokasyonu seçiminin önemi büyüktür. Makalede belirtildiği üzere Özbekistan’ın şu anda planlanan nükleer santral için gerekli tüm gereklilikleri karşılayan bir yer seçtiği, bu amaçla jeolojik ve sismik çalışmalar yapıldığı belirtiliyor. Ayrıca Özbekistan IAEA’nın önerilerine ve kurallarına uygun davranacağı belirtilmektedir. IAEA’nın için uyulması gereken kurallardan olan nükleer santraller için en az üç potansiyel bölge araştırması yapılması konusu detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. Bu araştırma jeolojik, hidrolojik, meteorolojik ve sismik, ekonomik, altyapı araştırmalarını içermektedir. Bu çalışmalar 1-1,5 yıl içerisinde gerçekleştirilecektir. Makale, bu bağlamda, nükleer santralin belirli bir yeri hakkında konuşmanın imkânsız olduğunu söylemektedir. Ayrı bir soru olan, Rus VVER-1200 teknolojisinin ilk NPP’si için Özbekistan’ın seçimi ile ilgiliydi. Uzatom Genel Müdürü tarafından belirtildiği gibi, VVER 3+ nesil teknolojisinin modern evrimsel tasarımı IAEA’nin mevcut uluslararası gereksinimlerini ve tavsiyelerini karşılamaktadır. Bu nedenle, bu teknolojiyi sunan ve nükleer enerji alanında dünya liderliğine sahip olan Devlet Atom Enerjisi Şirketi ROSATOM’un proje ortağı seçildi. “Özbekistan Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu arasındaki hükümetler arası anlaşmaya göre, Özbekistan Cumhuriyeti topraklarında bir nükleer santral yapımında iş birliğine ilişkin anlaşmaya göre, Rosatom ile bir tasarım, tedarik ve inşaat (EPC) sözleşmesi imzalanacak, Ana Müteahhit olarak hareket edeceği yer EPC Özbekistan hükümeti tarafından finanse edilecek ve Rusya hükümetinden imtiyazlı krediler alacak. İnşaat tamamlandıktan ve Nükleer Santral faaliyete geçtikten sonra, tamamen Özbek operatörüne devredilecektir” maddeleri yer almaktadır. Makale ayrıca, yasama çerçevesi oluşturma konularına dikkat çekmektedir, özellikle yakın gelecekte Parlamento Yasama Meclisine sunulacak olan “Huzurlu Amaçlar İçin Atom Enerjisinin Kullanımı Üzerine Bir Kanun Tasarısı” taslağı hazırlanmıştır. Nükleer enerji alanındaki düzenleyici otoritenin ilgili yönetmeliğe göre, “Cumhurbaşkanı’nın “Sanayi, radyasyon ve nükleer güvenlik alanındaki kamu idaresi ve denetim sisteminin iyileştirilmesi üzerine  kararname” kabul edilmiştir. Nükleer Güvenlik, yeniden düzenlenmiş Devlet Endüstriyel Güvenlik Devlet Denetleme Kurumu temelinde kurulmuştur.

Can Yücel
Can Yücel
Can Yücel, lise eğitimini Jale Tezer Koleji’nde 2016 yılında Matematik ve Fen Bilimleri dalında tamamlamış, 2016 yılından itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine devam etmektedir.2017’de PwC’de,2018 yılında Türkiye’deki en büyük özel sektör yatırımı olan Star Rafineri (Socar Turkey Aegean Refinery)’de,2019 yılında Enerji Piyasaları Düzenleme Kurulu (EPDK) bünyesinde görev almıştır. İleri derecede İngilizce ve basit düzeyde Almanca bilmektedir.

Bir cevap yazın