Sinop Nükleer Santrali Üzerine
Mart 20, 2017
Kerkük Nereye Gidiyor?
Mart 27, 2017

Oğuzhan AKYENER / TESPAM Başkanı

 

KARDEŞ ÜLKE TÜRKMENİSTAN’A EL UZATMA ZAMANI

Rusya’nın akabinde, 2017 itibarı ile İran’a da gaz tedariği kesildikten sonra, Türkmenistan’ın gazını satabileceği tek müşterisi olarak sadece Çin kaldı. Bu durum Türkmen gaz ihraç güvenliği açısından ciddi risk teşkil ettiği gibi ülkenin ekonomik güvenliğini de etkilemeye başladı.

İran’dan her ne kadar tutarında anlaşma sağlanamayan 1,5 – 2 milyar $’lık bir alacak sebebi ile gaz sevkiyatı sonlandırılmış olsa da, orta vadede bu sonlandırma Türkmenistan’ın yaklaşık 30 milyar $’lık bir ticaretten de mahrum kalmasına sebep oldu. Yani İran ile yaşanan kriz neticesinde kısa vadede zarar gören İran gibi algılansa da, orta vadede Türkmenistan yeni bir pazara ulaşana kadar, daha büyük bir kriz ile karşı karşıya kaldı.

Çin’in de Türkmenistan’dan gaz ithalatında beklenilen seviyelerin altında devam eden talebi nedeni ile ülkenin yaşadığı ekonomik sıkıntılar daha da büyüdü.

Şimdi ise Türkmenistan gaz sektörünün devamlılığı ve risklerin ortadan kaldırılarak, yeni pazarlara ulaşılabilmesi amacıyla yeni yatırımcıları ülkesine çekebilmenin derdine düştü. Bu kapsamda özellikle Katar ile devlet başkanları düzeyinde görüşmelere devam eden Türkmenistan, ne yazık ki henüz somut bir finansal destek ya da yatırım girdisi sağlayamadı.

Bu şartlar ile birlikte, mevcut durumda; üretime devam eden sahaların işletilmesi ve yeni sahaların geliştirilerek üretime alınması, gaz işletme ve petrokimya tesislerinin kurulması, hatta kendisi için hayati öneme sahip olan TAPI’nın zamanında tamamlanabilmesi için ivedilikle dış yatırımcılara ihtiyacı olan Türkmenistan’da değerlendirilebilecek güzel fırsatlar bulunmaktadır.

Türkmenistan’ı bir kardeş ülke olmanın yanı sıra, kaynak tedariği açısından da bir potansiyel olarak gören ve bunlarla birlikte, medeniyet coğrafyasında etkin olmanın yollarını arayan yeni Türkiye’nin bu konuyada eğilmesi ve bazı girişimlerde bulunması önemlidir.

Çünkü;

  • Türkiye artık içine kapanık yaklaşımlardan ziyade, büyük niyetler ile daha etkin ve aktif atılımlar gerçekleştireceği dış politikalar izlemek istemektedir.
  • Bu kapsamda ilk hedefi medeniyet coğrafyasında etkinliktir.
  • Bunların yanı sıra, son söylemler, Türkiye’nin artık petrol & gaz alanında da atılımlar yapacağını göstermektedir.
  • Türkmenistan tüm bu maddeler nezdinde stratejik bir ülkedir.
  • Ayrıca şu an için finansal desteğe sıkışmış durumdadır.
  • Türkmenistan’da üretilecek gazın orta vadede yeni hatlar ile ya da kısa vadede mevcut hatlar ile (Rusya üzerinden) Türkiye’ye nakli de söz konusu olabilecektir. Yani bu durum Türkiye’nin kaynak tedarik güvenliği için de önemlidir.
  • Yapılacak yatırımlar kapsamında çok karlı ortaklıklar elde edilebilecektir.
  • TAPI’nın da hayata geçmesi ile yeni bir pazar Türkmenistan’daki gaz üreticileri için gayet cazip hale gelecektir.
  • Hazar karasularındaki sahalar ile ilgilenilmesi durumunda da, iki tarafta da (hem Türkmenistan hem de Azerbaycan) varlık gösteren Türkiye, çözümsüzlüğe itilen Hazar’daki anlaşmazlıkların çözümü için de somut adımlar atabilecektir.

Sonuç olarak, kamu-özel Türk yatırımcıların, riski az ve şu an için pazarlık imkanları yüksek olan Türkmenistan’daki projeler ile ilgilenmesi; hem kendileri hem de yeni Türkiye’nin genişleyen etkinliği açısından faydalı ve yerinde olacaktır.

Tabii bunun öncesinde, Türkmenistan’da inşaat sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin tecrübelerinden yola çıkılarak, bazı üst düzey görüşmeler ile yatırım ortamının hukuki – mali –  güvenlik açılarından düzenlenmesi ve iyileştirilmesi de gerekmektedir. Bu da aynı zamanda bölgede Şanghay İşbirliği Örgütü Enerji Komisyonu Başkanı sıfatı ile hareket edebilen Türkiye’nin atması gereken adımlardan bir tanesi olarak kabul edilebilecektir.

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın

%d blogcu bunu beğendi: