Kuzey kom\u015fular\u0131m\u0131z Ukrayna ile Rusya aras\u0131ndaki gerilim Donbas\u2019ta artan \u015fiddet olaylar\u0131 ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 giri\u015fimler bahanesiyle iyice t\u0131rman\u0131yor. Fakat bu s\u00fcre\u00e7 iki \u00fclke aras\u0131nda ya\u015fanan bir gerilim olmaktan \u00e7ok, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel dinamikleri dahi etkileme ihtimali olan bir d\u00fczleme eviriliyor.<\/p>\n
\u00d6zellikle 10 Nisan\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen Ukrayna devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye ziyareti, ABD\u2019nin bo\u011fazlardan ge\u00e7erek, Karadeniz\u2019e sava\u015f gemisi sokma talebi ve bizim de \u00fcyesi oldu\u011fumuz NATO\u2019nun Ukrayna\u2019ya s\u00f6zde tam deste\u011fi gibi hususlar s\u00fcreci \u00fclkemiz nezdinde \u00e7ok daha kritik bir konuma ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Bu nedenle belki d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan insanlara nazaran, ya\u015fanan bu geli\u015fmeleri takip ederken akl\u0131m\u0131za \u00e7ok daha fazla soru geliyor ve bu gerilim bizler i\u00e7in daha \u00f6nemli bir hal al\u0131yor.<\/p>\n
*<\/p>\n
\u0130sterseniz, \u015fimdi gelin bu gerilim ile ilgili g\u00fcndeme gelen baz\u0131 sorular\u0131, ihtimaller d\u00e2hilinde k\u0131sa cevaplarla yorumlayarak, k\u00f6\u015femize devam edelim\u2026<\/p>\n
*<\/p>\n
Rusya Donbas ve K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 b\u0131rakacak m\u0131? Ya da Donbas\u2019ta ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet\u00e7ik kurulabilecek mi?<\/em><\/strong><\/p>\n Rusya bu saatten sonra K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 kesinlikle b\u0131rakmaz. Donbas\u2019tan ise sadece K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 resmen kendine ait oldu\u011funu kabul ettirmek gibi \u00f6nemli bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda vazge\u00e7ebilir. Donbas\u2019ta (s\u00f6zde) ba\u011f\u0131ms\u0131z (\u00f6zde Rusya\u2019ya ba\u011fl\u0131) bir devlet kurulmas\u0131, k\u00fcresel dinamiklerdeki de\u011fi\u015fkenlere ba\u011fl\u0131 olarak m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n Rusya buray\u0131 da i\u015fgal edip, eline alamayacaksa, bu se\u00e7ene\u011fe ad\u0131m ad\u0131m ula\u015fmak i\u00e7in hamlelerini uygulamaya ge\u00e7irecek gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Tabii bunun i\u00e7in bir\u00e7ok dinami\u011fin dikkatle takip edilerek, uygun ortam\u0131n yakalanabilmesi gerekiyor.<\/p>\n Ukrayna ve G\u00fcrcistan NATO\u2019ya kat\u0131labilecek mi?<\/em><\/strong><\/p>\n NATO; ABD\u2019nin kendi etraf\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi tehdidine kar\u015f\u0131 olu\u015fturdu\u011fu uluslararas\u0131 askeri ittifaka verilen isim\u2026<\/p>\n Bu perspektiften bir de\u011ferlendirme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ABD tehdit alg\u0131s\u0131n\u0131 bir \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131mak ve bu sayede yeni pazarl\u0131k imk\u00e2nlar\u0131 elde edebilmek maksatl\u0131 olarak, bu s\u00f6ylemi dile getirecektir. Fakat ABD bu s\u00f6ylemi mevcut ko\u015fullarda realiteye d\u00f6kmeye de pek istekli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ABD\u2019nin G\u00fcrcistan ve Ukrayna\u2019da askeri anlamda \u00fcs kurabilme gibi imk\u00e2nlar\u0131 zaten elindedir. Fakat bunu, bu devletleri NATO\u2019ya d\u00e2hil ederek yapmas\u0131 durumunda, omuzlar\u0131ndaki y\u00fck ve Rusya ile s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fma ihtimali y\u00f6netilemez seviyelere \u00e7\u0131kabilecektir.<\/p>\n ABD ise kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00c7in gibi b\u00fcy\u00fck bir tehdit mevcut iken, bunu g\u00f6ze alamayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Ukrayna ve G\u00fcrcistan\u2019\u0131n NATO\u2019ya kat\u0131lmas\u0131 da mevcut ko\u015fullar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir.<\/p>\n Donbas\u2019a ABD askerleri gelecek mi? Sava\u015f \u00e7\u0131kacak m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n Donbas\u2019a ABD veya NATO askerlerinin gelmesi, s\u0131cak bir sava\u015f \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimalini \u00e7ok g\u00fc\u00e7lendirecektir. Rusya hali haz\u0131rda yapt\u0131\u011f\u0131 askeri hamleler ile olas\u0131 bir sava\u015f\u0131 g\u00f6ze ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Mevcut k\u00fcresel dinamikler perspektifinde ise, Donbas\u2019ta olas\u0131 bir s\u0131cak sava\u015f\u0131 Rusya g\u00f6ze alabilecek iken, ABD g\u00f6ze alamayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00fcre\u00e7te\u00a0ABD\u2019nin Rusya gibi bir devletle sava\u015fa girmesi, d\u00fcnya liderli\u011fini, bir daha hi\u00e7 geri alamayacak \u015fekilde \u00c7\u0130N\u2019e kapt\u0131rmas\u0131<\/u><\/strong>\u00a0anlam\u0131na gelmektedir! Dolay\u0131s\u0131yla, i\u00e7ine ABD\u2019nin de reel olarak d\u00e2hil oldu\u011fu bir sava\u015f pek muhtemel g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n \u00d6te yandan, Ukrayna ile Rusya aras\u0131nda Donbas\u2019\u0131 ihtiva edecek bir sava\u015f s\u00f6z konusu olabilecektir. Bu Donbas\u2019taki gerginlik d\u00fczeyi ve Rusya\u2019n\u0131n k\u00fcresel dinamiklere d\u00f6n\u00fck okumalar\u0131 nezdinde \u015fekillenecek bir durumdur.<\/p>\n Sava\u015f\u0131 teknik olarak kaybedecek olan Ukrayna, Rusya ile s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6teleyebilmek i\u00e7in elinden geleni yapacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ukrayna, olas\u0131 bir sava\u015fta sahada yaln\u0131z b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131 ve bu sebeple \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131ma maruz kalaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilmektedir. Bu minvalde bir sava\u015f neticesinde Donbas kaybedilip, b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m ve ekonomik buhran ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nd\u0131ktan sonra, Bat\u0131\u2019n\u0131n Rusya\u2019ya uygulayaca\u011f\u0131 ambargolar kar\u0131n doyurmayacakt\u0131r!<\/p>\n 2008 G\u00fcrcistan \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi \u201cBATI\u201d Ukrayna\u2019y\u0131 y\u00fcz \u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131r m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n K\u00fcresel dinamikler, 2008\u2019e nazaran g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD\u2019nin elini daha fazla ba\u011flay\u0131c\u0131 bir etkiye sahiptir. \u00c7in tehdidi iyice ayyuka \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve di\u011fer co\u011frafyalarda risk alabilme kabiliyeti zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, 2008\u2019de G\u00fcrcistan\u2019da veya daha sonra K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgali s\u00fcrecinde oldu\u011fu gibi, Rusya\u2019n\u0131n olas\u0131 askeri hamlelerine kar\u015f\u0131 NATO, AB veya ABD\u2019nin askeri bir kar\u015f\u0131l\u0131k verme ihtimali d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. En fazla yapabilecekleri, yeni yapt\u0131r\u0131m, ambargo, k\u0131nama ve s\u00f6ylemlerle neticeyi de\u011fi\u015ftirmeden, Rusya\u2019y\u0131 biraz daha zora sokmak olacakt\u0131r.<\/p>\n ABD\u2019nin bu ba\u011flamda kendisi i\u00e7in\u00a0Ukrayna\u2019n\u0131n, \u00c7in nezdindeki \u201cDo\u011fu T\u00fcrkistan\u201d gibi bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131\u00a0<\/strong>olmas\u0131na izin vermemesi gerekmektedir.<\/p>\n Ukrayna \u2013 Rusya \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 bizi nas\u0131l etkiler?<\/em><\/strong><\/p>\n \u00dclkemiz bu gerilimde siyasi olarak; Ukrayna\u2019y\u0131 ve Ukrayna\u2019n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc desteklemekte, K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerinin s\u00fcre\u00e7ten daha fazla olumsuz etkilenmemesi i\u00e7in de \u00e7aba g\u00f6stermektedir. NATO \u00fcyesi olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, F-35 ve S400 gibi konulardaki ihtilaflarda kendisine kar\u015f\u0131 uygulanan haks\u0131z eylemlere direnirken, Rusya ile de \u201ctemkinli i\u015fbirli\u011fi ve m\u00fccadele s\u00fcre\u00e7lerinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve devlet ba\u015fkanlar\u0131 nezdinde pratik yar\u0131-uygulanabilir hamlelerin hayata ge\u00e7irilebildi\u011fi\u201d bir politik ili\u015fkiyi s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla Ukrayna ile her ne kadar s\u0131cak ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrse de, bar\u0131\u015f\u0131n temini ve uzla\u015f\u0131 ortam\u0131na siyasi katk\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, olas\u0131 bir sava\u015fta sahadaki aktif taraflardan biri olamayacakt\u0131r. Yine de ticari imkanlar \u00e7er\u00e7evesinde, Ukrayna\u2019ya S\u0130HA vb. silah ve ekipman sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. Tabii bu m\u00fcdahalenin de olas\u0131 bir sava\u015f\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirebilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir!<\/p>\n \u00d6te yandan M\u00f6ntro ve Deniz Hukuku nezdinde de, T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz\u2019e Rusya i\u00e7in direkt (T\u00fcrkiye i\u00e7in de dolayl\u0131 bir \u015fekilde) tehdit olu\u015fturabilecek d\u00fczeyde NATO deniz unsurunun ge\u00e7i\u015fine izin vermesi de s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u0130lgili s\u00f6ylemler de d\u0131\u015f politikada alg\u0131 ve pazarl\u0131k unsuru olarak kullan\u0131labilecek fakat realiteye d\u00f6nemeyecek arg\u00fcmanlar s\u0131n\u0131f\u0131nda de\u011ferlendirilebilecektir.<\/p>\n Tahmin edilebilece\u011fi \u00fczere, T\u00fcrkiye maceraya at\u0131lmadan, b\u00f6lgesel denge politikalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam edecektir.<\/p>\n Bu durum Karaba\u011f Sava\u015f\u0131 ile k\u0131yaslanabilir mi?<\/em><\/strong><\/p>\n \u201cRusya \u2013 Ukrayna gerilimi\u201d (ve sonras\u0131na dair beklentiler), Rusya\u2019n\u0131n direkt olarak taraf oldu\u011fu G\u00fcrcistan ve K\u0131r\u0131m gibi ge\u00e7mi\u015f s\u00fcre\u00e7lerle k\u0131yaslanabilecek iken, Karaba\u011f Sava\u015f\u0131 ile k\u0131yaslanabilecek nitelikte de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ermenistan \u2013 Azerbaycan aras\u0131ndaki dengeler ve Rusya\u2019n\u0131n bu ba\u011flamdaki b\u00f6lgesel\/k\u00fcresel politik hedefleri bamba\u015fkad\u0131r.<\/p>\n Karaba\u011f Sava\u015f\u0131nda oldu\u011fu gibi, T\u00fcrkiye\u2019nin Ukrayna\u2019ya siyasi deste\u011fi ve S\u0130HA tedariki ile Rusya\u2019n\u0131n ma\u011flup olabilece\u011fini beklemek ak\u0131lc\u0131 de\u011fildir!<\/p>\n Fakat yine de \u015funu vurgulamak gerekir ki, T\u00fcrkiye belki de uluslararas\u0131 sistemde bu krize arabuluculuk edebilecek en etkin ve makul \u00fclkedir! \u00a0<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kuzey kom\u015fular\u0131m\u0131z Ukrayna ile Rusya aras\u0131ndaki gerilim Donbas\u2019ta artan \u015fiddet olaylar\u0131 ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 giri\u015fimler bahanesiyle iyice t\u0131rman\u0131yor. Fakat bu s\u00fcre\u00e7 iki \u00fclke aras\u0131nda ya\u015fanan bir gerilim\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_thinkrank_schema_form_data":"","_thinkrank_selected_schema_type":"","_thinkrank_additional_schemas":"","_thinkrank_canonical_url":"","_thinkrank_og_title":"","_thinkrank_og_description":"","_thinkrank_og_image":"","_thinkrank_twitter_title":"","_thinkrank_twitter_description":"","_thinkrank_twitter_image":"","_thinkrank_imported_from":"","_thinkrank_focus_keywords":[],"_thinkrank_focus_keyword":"","_thinkrank_robots_meta_enabled":0,"_thinkrank_robots_meta":"","_thinkrank_advanced_robots_meta":"","_thinkrank_primary_category":0,"footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[106,131,879,135,1096],"tags":[995,187,326,134,274],"ppma_author":[2016],"class_list":["post-10152","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari","category-orta-dogu","category-politika-diplomasi-ihtilaflar-guvenlik","category-rusya","category-sosyoloji","tag-rusyaukrayna","tag-abd","tag-nato","tag-rusya","tag-ukrayna"],"yoast_head":"\n