<\/p>\n
2015 y\u0131l\u0131nda Paris\u2019te ger\u00e7ekle\u015fen Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi S\u00f6zle\u015fmesinin 21. Taraflar Konferans\u0131nda \u0130klim toplant\u0131s\u0131 ard\u0131ndan 197 \u00fclkenin imzas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 bug\u00fcn tekrardan s\u00f6zle\u015fmeyi onaylamayan 6 \u00fclkeden biri olan ve tek OECD ile G20 \u00fclkesi T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcndeminde yer almaktad\u0131r. G\u00fcndeme gelen bu konu Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n ne i\u00e7erdi\u011fini, T\u00fcrkiye\u2019nin neden onaylamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya \u015fimdi neden onaylamak istedi\u011fini ve bu konunun T\u00fcrkiye i\u00e7in olumlu ve olumsuz yanlar\u0131n\u0131 ak\u0131llara getirmektedir.<\/p>\n
\u00a0<\/strong><\/p>\n Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 Nedir?<\/strong><\/p>\n D\u00fcnya genelinde ya\u015fanan n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, \u00fcretimin \u00e7o\u011falmas\u0131, insanlar\u0131n bilin\u00e7siz t\u00fcketim anlay\u0131\u015f\u0131 ve daha bir\u00e7ok sebeple ortaya \u00e7\u0131kan iklim de\u011fi\u015fikliklerinin sonucu olan k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n insanlar\u0131n daha iyi bir gelecek ya\u015famas\u0131 i\u00e7in art\u0131\u015f\u0131n\u0131 engellemek ve dengede tutabilmek i\u00e7in b\u00f6yle bir anla\u015fma \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve Paris\u2019te d\u00fczenlenmesi nedeniyle ad\u0131na Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 denilmi\u015ftir. 2015 y\u0131l\u0131nda imzaya sunulan anla\u015fma 197 \u00fclkenin onay\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan konferansla hedef belirleyerek ya\u015fanan iklim de\u011fi\u015fikliklerinin olu\u015fturdu\u011fu k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkisini minimum seviyede de olsa art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 kesmek ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Belirlenen hedef ise 1,5 C derece olarak bilinmektedir. Yap\u0131lan bu anla\u015fman\u0131n amac\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tedbir almaya ba\u015flayarak gelecekte k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n neden olabilece\u011fi olumsuzluklar\u0131n \u00f6n\u00fcne bir nebze olsun ge\u00e7ebilmektedir.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 Maddeleri Neler \u0130\u00e7ermektedir?<\/strong><\/p>\n \u00dcretimin her ge\u00e7en g\u00fcn artmas\u0131 ticari rekabeti de beraberinde getirmesi ve bu duruma ek olarak d\u00fcnyada n\u00fcfusun da artmas\u0131yla sanayile\u015fme h\u0131z\u0131n\u0131n ivme kazanmas\u0131n\u0131n do\u011faya getirmi\u015f oldu\u011fu olumsuzluklar ba\u015f g\u00f6stermektedir. \u00a0\u0130nsanlar\u0131n \u00e7e\u015fitli ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n giderilmesi i\u00e7in yap\u0131lan aktivitelerin yan\u0131 s\u0131ra yery\u00fcz\u00fcnde yer alan k\u00fc\u00e7\u00fckten b\u00fcy\u00fc\u011fe neredeyse her i\u015fimizin enerji ile halledildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda sera gazlar\u0131n\u0131n olu\u015fumunu engellemek imk\u00e2ns\u0131z hale gelmektedir. \u00d6zellikle daha ucuz kaynak olarak \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p kullan\u0131lan k\u00f6m\u00fcr ve di\u011fer fosil yak\u0131tlar\u0131n neden oldu\u011fu sera gazlar\u0131n\u0131 minimum seviyeye indirmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin g\u00fcc\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ta\u015f\u0131n alt\u0131na elini koymas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n amac\u0131 da \u00fclkelerin neler yapmas\u0131 gerekti\u011fini ve b\u00fct\u00fcn \u00fclkeleri gelecek nesillere duyarl\u0131 hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki maddeler Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n neler i\u00e7erdi\u011fini s\u0131ralamaktad\u0131r;<\/p>\n Yukar\u0131da s\u0131ralanan maddelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda iklim ve \u00e7evre ad\u0131na duyarl\u0131 anla\u015fma maddeleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Her \u00fclkenin neden oldu\u011fu ve her \u00fclkenin katk\u0131s\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulanmaktad\u0131r. Anla\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hem bilin\u00e7lendirme hem te\u015fvik etmeye y\u00f6nelik ad\u0131mlar\u0131n oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fclmektedir. Geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclke kategorilendirilmesi yap\u0131lmakta yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duyan geli\u015fmekte olan \u00fclkelere gereken bilgi, teknoloji ve finansal kaynaklar\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131 anla\u015fmay\u0131 ileri ta\u015f\u0131yacak ve bir\u00e7ok \u00fclkenin uyum sa\u011flamas\u0131 da bu durumda kolayla\u015facakt\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 ve T\u00fcrkiye <\/strong><\/p>\n Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi S\u00f6zle\u015fmesinin 21. Taraflar Konferans\u0131nda yap\u0131lan \u0130klim toplant\u0131s\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkenin imzas\u0131n\u0131n bulundu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik. T\u00fcrkiye Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015f fakat taraf olmam\u0131\u015ft\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi S\u00f6zle\u015fmesinin 21. Taraflar Konferans\u0131nda geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin geli\u015fmekte olan \u00fclkelere fonlama deste\u011finde bulunmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131 \u00e7izilmi\u015ftir ve T\u00fcrkiye bu s\u00f6zle\u015fme i\u00e7erisinde geli\u015fmi\u015f \u00fclke kategorisine yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclke s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bu s\u00f6zle\u015fmeye T\u00fcrkiye taraf olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye d\u00fcnya \u00fczerinde bulundu\u011fu konum ile iklim de\u011fi\u015fikliklerinin \u00fclkeyi fazlaca etkiledi\u011fi yere sahiptir. Son y\u0131llarda ya\u015fan\u0131lan do\u011fal afetlerde bunu destekler niteliktedir. Kyoto protokol\u00fcn\u00fcn de s\u00fcresinin dolmas\u0131yla yeniden bir iklim ve \u00e7evre anla\u015fmas\u0131na d\u00e2hil olmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ng\u00f6ren ve bilen T\u00fcrkiye Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131n\u0131 kendi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirmi\u015ftir. T\u00fcrkiye anla\u015fmay\u0131 finansal destek maddesindeki geli\u015fmi\u015f \u00fclke kategorisinden geli\u015fmekte olan \u00fclke kategorisine ge\u00e7erek fonlama deste\u011fini alma ko\u015fuluyla onaylam\u0131\u015ft\u0131r. Anla\u015fma i\u00e7in ilk hedefin 2030\u2019a kadar %21\u2019e kadar art\u0131\u015ftan emisyon azal\u0131m\u0131 oldu\u011fu ve 2. Hedefin ise 2053 y\u0131l\u0131na kadar net 0 emisyon oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir.\u00a0 Ayr\u0131ca k\u00f6m\u00fcr ve fosil yak\u0131t politikalar\u0131ndan \u00e7\u0131karak daha temiz ve ye\u015fil bir \u00e7evre i\u00e7in Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019yi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131larak onaylanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Kyoto Protokol\u00fc\/ Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 <\/strong><\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>1997 y\u0131l\u0131nda imzalanan fakat Ek1 \u00fclkelerinden en az 55 \u00fclke olmas\u0131 ko\u015fulu ve yery\u00fcz\u00fcndeki toplam emisyonun %55\u2019 i bulmas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile 2005 y\u0131l\u0131nda Rusya \u00fclkesinin imzalamas\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. T\u00fcrkiye ise Protokole 2009 y\u0131l\u0131nda taraf olmu\u015ftur. Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 gibi iklim ve \u00e7evre konusunu baz alan bu protokol daha k\u00fc\u00e7\u00fck kapsaml\u0131 olmas\u0131 ile Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n evrensel k\u00fcmesi i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r. 160 \u00fclkeyi kapsayan bu Protokol imzaland\u0131\u011f\u0131 zaman diliminde uluslararas\u0131 tek anla\u015fma olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Peki bu protokol neleri kapsamaktad\u0131r? Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 ile aralar\u0131nda nas\u0131l farklar bulunmaktad\u0131r? A\u015fa\u011f\u0131daki maddelerde bu iki sorunun cevab\u0131 verilmektedir.;<\/p>\n Yukar\u0131da s\u0131ralanan maddeler incelendi\u011finde Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 ile Kyoto Protokol\u00fcn\u00fcn yak\u0131n maddeler i\u00e7erdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. \u0130ki anla\u015fman\u0131n da hedeflerinin g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda olu\u015fan karbon ve sera gaz\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu maddelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131 te\u015fvik etme konusunda da iki anla\u015fman\u0131n benzerlik g\u00f6sterdi\u011fi bilinmektedir. A\u015fa\u011f\u0131daki tabloda iki anla\u015fman\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6sterilmektedir.;<\/p>\n <\/p>\n Tablo 1:Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 ve Kyoto Protokol\u00fc’n\u00fcn Farkl\u0131l\u0131klar\u0131<\/p>\n\n
\n