Tu\u011frul ATASOY<\/p>\n
K\u00fcresel ve b\u00f6lgesel denklemlerde enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerine s\u00fcregiden m\u00fccadele, bir yandan k\u0131sa vadeli hamlelere h\u00fckmederken bir yandan da ekonomik devaml\u0131l\u0131kla ilgili kayg\u0131lar sebebiyle t\u00fcm akt\u00f6rlerin gelecekteki konumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak yeniden de\u011ferlendirmelerini zorunlu k\u0131l\u0131yor. Stratejik kaynaklara hakim olma ve hak payla\u015f\u0131m\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131, \u00f6zellikle yak\u0131n co\u011frafyam\u0131zda neredeyse saatlik bazda de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6steren bir tabloyu \u00f6n\u00fcm\u00fcze koyarken bu \u00e7er\u00e7evede temel dinamikler h\u00e2l\u00e2 20. y\u00fczy\u0131lla b\u00fcy\u00fck benzerlik g\u00f6steriyor. Enerji d\u00fcnyas\u0131n\u0131n uzun vadeli stratejik planlar\u0131nda ise \u00e7ok farkl\u0131 bir kurgunun yap\u0131 ta\u015flar\u0131 yerlerine oturmaya devam ediyor.<\/p>\n
Enerji de\u011fer zincirindeki bu b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm her halkas\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc tercihlere alternatif pek \u00e7ok se\u00e7enek \u00fczerinde durmaks\u0131z\u0131n ilerliyor. \u00d6zellikle son on y\u0131lda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr d\u00fczlemde yenilenebilir enerji teknolojilerine ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015fanan h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fim b\u00fcy\u00fck bir ‘dekarbonizasyon’ hareketi olarak \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p te\u015fvik mekanizmalar\u0131yla h\u0131zland\u0131r\u0131lsa da, ulusal ve b\u00f6lgesel e\u011filimlerde ya\u015fanan de\u011fi\u015fimler daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6yk\u00fcn\u00fcn yaz\u0131lmakta oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan biri, uzunca bir s\u00fcredir enerji \u00fcretimi alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Enerji t\u00fcketim seviyelerinde en az\u0131ndan n\u00fcfusa ba\u011fl\u0131 b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar \u00f6ng\u00f6rmeyen Avrupa \u00fclkeleri, ulusal politikalar, te\u015fvik ve yapt\u0131r\u0131mlar do\u011frultusunda\u00a0 mevcut enerji \u00fcretim portf\u00f6ylerinde kaynak ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7evresel etkileri azaltmaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar at\u0131yor. Almanya’da 2000 y\u0131l\u0131nda ‘Yenilenebilir Enerji Yasas\u0131 (EEG)’ ile ba\u015flayan ve bu d\u00f6nemden beri \u00f6zellikle n\u00fckleer enerji santrallerinin kapat\u0131lma s\u00fcreciyle i\u00e7 politikada tart\u0131\u015fmalara konu olan ‘Energiewende’, enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yeniden bi\u00e7imlendirilmesi anlam\u0131nda en somut \u00f6rneklerden biri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7te altta yatan temel motivasyon kaynaklar\u0131ndan belki de en \u00f6nemlisi, Avrupa’n\u0131n en b\u00fcy\u00fck t\u00fcketicilerinden biri oldu\u011fu do\u011fal gaz tedari\u011fi. Uluslararas\u0131 politikada Avrupa ve Rusya’n\u0131n ister do\u011frudan, ister dolayl\u0131 olarak m\u00fcdahil oldu\u011fu t\u00fcm denklemlerde, k\u0131ta Avrupa’s\u0131na kesintisiz olarak s\u00fcren do\u011fal gaz tedari\u011fi h\u00e2l\u00e2 belirleyici bir unsur olarak a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor.\u00a0 T\u00fcrkiye’nin de ulusal g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok yak\u0131ndan takip etmek zorunda oldu\u011fu K\u0131r\u0131m ve Kerk\u00fck’te ya\u015fananlar\u00a0 da bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar bar\u0131nd\u0131rm\u0131yor.<\/p>\n
Gelecek stratejilerinde ekonomik istikrar ve arz g\u00fcvenli\u011fi kayg\u0131s\u0131 artan pek \u00e7ok \u00fclke ise bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecini geriden gelip fark\u0131 kapatmak istercesine b\u00fcy\u00fck hamleler ile ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemindeki temkinli yakla\u015f\u0131mlar yerini agresif kurulu g\u00fc\u00e7 art\u0131\u015f hedeflerine ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli projelere b\u0131rak\u0131yor. T\u00fcrkiye gibi n\u00fcfusu ve enerji talebi art\u0131\u015f g\u00f6stermeye devam eden \u00fclkelerin yan\u0131 s\u0131ra, Suudi Arabistan gibi petrol zengini \u00fclkeler de y\u00fczlerce MW’l\u0131k g\u00fcne\u015f santrali ihalelerine \u00e7\u0131k\u0131yor. Son derece rekabet\u00e7i fiyatlar\u0131n olu\u015ftu\u011fu bu ihaleler, giderek b\u00fcy\u00fcyen k\u00fcresel bir rekabeti de h\u0131zland\u0131r\u0131yor. Her y\u0131l kendi \u00fcretim kapasitelerine onlarca GW’l\u0131k yenilenebilir enerji potansiyeli ekleyerek ilerleyen ABD ve \u00c7in ise b\u00fcy\u00fcyen bu pazarda paylar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in farkl\u0131 politikalar izliyor. \u00d6zellikle \u00c7in’in yenilenebilir enerji ihalelerinde kendi \u015firketlerinin rekabet\u00e7ilik seviyelerini art\u0131rmak amac\u0131yla verdi\u011fi destekler, ba\u015fkenti hava kirlili\u011fine teslim olmu\u015f bir \u00fclkenin uluslararas\u0131 stratejilerini yans\u0131tmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelenmesi gereken bir konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Olu\u015fan yeni enerji kurgusunun en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm aya\u011f\u0131 ise ‘k\u00fc\u00e7\u00fck’ oyuncular\u0131, yani t\u00fcketicileri kaps\u0131yor. Avrupa’n\u0131n yenilenebilir enerji destekleri sonucu bireysel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, yerel kooperatifler gibi konvansiyonel enerji sisteminde t\u00fcketici olmaktan \u00f6teye ge\u00e7meyecek pek \u00e7ok profil geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde b\u00fcy\u00fck bir i\u015ftahla y\u0131llard\u0131r enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyor ve enerji \u00fcreticisi rol\u00fcne b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. Sekt\u00f6rde liberalle\u015fme s\u00fcrecini daha ge\u00e7 ba\u015flatm\u0131\u015f T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde ise, de\u011fer zincirinin \u00f6teki ucunda yer alan milyonlarca enerji t\u00fcketicisinin bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmdeki potansiyeli h\u00e2l\u00e2 enerji kurgusunun b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015f\u0131nda. \u00dclkemizde lisanss\u0131z g\u00fcne\u015f enerjisi santralleri ile ba\u015flayan ve \u00e7at\u0131 tipi g\u00fcne\u015f sistemlerine y\u00f6nelik mevzuatlarla h\u0131zlanmas\u0131 umulan kurulumlar, bu potansiyelin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in ilk olanaklar\u0131 sunuyor olsa da elektrikli ula\u015f\u0131mdan dinamik talep y\u00f6netimine pek \u00e7ok konuda t\u00fcketicilerin \u00fclkenin enerji dinamiklerine yapabilece\u011fi olumlu etki ise ancak \u00fclke \u015fartlar\u0131n\u0131 ve t\u00fcketici beklentilerini dikkate alan yasal d\u00fczenlemeler ve i\u015f modelleri ile birlikte b\u00fcy\u00fcyebilir gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tu\u011frul ATASOY K\u00fcresel ve b\u00f6lgesel denklemlerde enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerine s\u00fcregiden m\u00fccadele, bir yandan k\u0131sa vadeli hamlelere h\u00fckmederken bir yandan da ekonomik devaml\u0131l\u0131kla ilgili kayg\u0131lar sebebiyle t\u00fcm\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5741,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_thinkrank_schema_form_data":"","_thinkrank_selected_schema_type":"","_thinkrank_additional_schemas":"","_thinkrank_canonical_url":"","_thinkrank_og_title":"","_thinkrank_og_description":"","_thinkrank_og_image":"","_thinkrank_twitter_title":"","_thinkrank_twitter_description":"","_thinkrank_twitter_image":"","_thinkrank_imported_from":"","_thinkrank_focus_keywords":[],"_thinkrank_focus_keyword":"","_thinkrank_robots_meta_enabled":0,"_thinkrank_robots_meta":"","_thinkrank_advanced_robots_meta":"","_thinkrank_primary_category":0,"footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[106],"tags":[771],"ppma_author":[2016],"class_list":["post-5739","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","tag-tugrul-atasoy"],"yoast_head":"\n