Amerika Birle\u015fik Devletleri Ba\u015fkan\u0131, tamamen kendi takdirine ba\u011fl\u0131 olarak ithal petrol veya \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in \u00fccret verme yetkisine sahiptir. Bir taban fiyat belirlendi\u011finde ve ithalat fiyat\u0131n\u0131n taban fiyat\u0131n alt\u0131nda oldu\u011fu herhangi bir durum i\u00e7in \u00fccret \u00f6dendi\u011finde de\u011fi\u015fkenlik olur. E\u011fer say\u0131larla a\u00e7\u0131klamak gerekirse; ABD, petrol i\u00e7in temel fiyat\u0131 varil ba\u015f\u0131na 50,00 $, ithalat fiyat\u0131na 30,00 $ ve bununla birlikte ABD Hazinesi\u2019ne 20,00 $ ithalat \u00fccreti \u00f6denecektir. Durum b\u00f6yleyken ithal edilen varil i\u00e7in \u00f6denen \u00fccrete ba\u011fl\u0131 olarak \u00fccrette de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterilebilir. Ancak kovid-19 ve piyasadaki petrol fiyatlar\u0131 sava\u015f\u0131 hem arz fazlas\u0131na hem de talep d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne sebep oldu. Bu da fiyatlar\u0131 keskin bir \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekti. Her olay tek ba\u015f\u0131na petrol\u00fcn fiyat\u0131 \u00fczerinde olumsuz bir etki yarat\u0131rken bu olaylar t\u00fcm d\u00fcnya pazar\u0131n\u0131 \u015foke etmi\u015ftir. ABD\u2019 de bu y\u0131la ili\u015fkin petrol fiyat\u0131 tahminini ve g\u00fcnl\u00fck ham petrol \u00fcretim beklentisini de a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc revize ederek krizin oldu\u011funu apa\u00e7\u0131k bir \u015fekilde belli etmi\u015ftir.<\/p>\n
Covid-19\u2019un Petrol Piyasas\u0131na Etkisi ve Petrol Fiyat\u0131 Sava\u015f\u0131:
\nAral\u0131k 2019\u2019da \u00c7in\u2019in Vuhan kentinde ortaya \u00e7\u0131kan ve h\u0131zla d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesine yay\u0131lan korona vir\u00fcs\u00fcn k\u00fcresel talebi d\u00fc\u015f\u00fcrmesine bir de Rusya ile Suudi Arabistan\u2019\u0131n arz kesintisinde anla\u015famamas\u0131 \u00fczerine ba\u015flayan fiyat sava\u015f\u0131 da eklenince t\u00fcm D\u00fcnya\u2019da petrol b\u00fcy\u00fck bir kriz haline geldi. Bu m\u00fclahazalarla birlikte Suudi Arabistan\u2019\u0131n ba\u015f\u0131 \u00e7ekti\u011fi Petrol \u0130hra\u00e7 Eden \u00dclkeler \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (OPEC) g\u00f6r\u00fc\u015fmesinden \u00fcyelerin petrol arz\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck 1,5 milyon varil azaltmas\u0131 karar\u0131na tepki g\u00f6steren Rusya, Suudi Arabistan \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde al\u0131nan bu karara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak \u00fcretimini daha fazla azaltmayaca\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Rusya\u2019n\u0131n bu hamlesine kar\u015f\u0131l\u0131k Suudi Arabistan ise \u00fcretimini azaltmak yerine art\u0131rd\u0131 ve bu da Brent fiyat\u0131n\u0131 y\u00fczde 31,5 gerileterek hayli bir a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekti.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fck petrol fiyatlar\u0131 d\u00fcnya ekonomilerini nas\u0131l etkiler?<\/p>\n
Rusya, d\u00fc\u015f\u00fck petrol fiyatlar\u0131na daha uzun s\u00fcre dayanabilecek durumda, \u00e7\u00fcnk\u00fc hem daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlarda b\u00fct\u00e7esini dengeleyebiliyor, hem de sahip oldu\u011fu 570 milyar dolarl\u0131k d\u00f6viz rezervleri bu anlamda ciddi bir koruma sa\u011fl\u0131yor. Suudi Arabistan\u2019\u0131n b\u00fct\u00e7e dengesini koruyabilmek i\u00e7in daha y\u00fcksek fiyatlara ihtiyac\u0131 var ve \u00fclkenin giri\u015fmi\u015f oldu\u011fu ekonomik modernle\u015fme ve sekt\u00f6rel \u00e7e\u015fitlendirme s\u00fcreci de b\u00fct\u00e7e \u00fczerinde bir y\u00fck olu\u015fturuyor. Rusya, kendisi de d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlardan zarar g\u00f6rse bile, daha fazla \u00fcretim k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131n faydas\u0131na inanm\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu k\u0131s\u0131tlamalar nedeniyle k\u00fcresel piyasalarda olu\u015fan bo\u015flu\u011fun kaya gaz\u0131 sayesinde net bir petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 konumuna gelmi\u015f olan Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ne (ABD) fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor; bu konuda bir \u00f6nlem almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. ABD ise kaya petrol\u00fc sekt\u00f6r\u00fcnde kar konusunda zorlan\u0131yor ve bu fiyat d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ile sekt\u00f6r\u00fcn etkilenmesi bekleniyor. Bu durumla birlikte ABD\u2019nin k\u00e2r marj\u0131 daha da azal\u0131yor.<\/p>\n
ABD ekonomisi ger\u00e7ekten dengede mi?<\/p>\n
Bu s\u00fcrecin k\u0131sa vadede en \u00e7ok ABD\u2019nin y\u00fcksek maliyetle ham petrol \u00e7\u0131karan kaya petrol\u00fc \u00fcreticilerini etkilemesi bekleniyor. Rusya, petrol \u00fcretim miktar\u0131nda ek kesinti yapmayarak ve fiyatlardaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn bir s\u00fcre daha devam etmesiyle ABD\u2019li kaya petrol\u00fc \u00fcreticilerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n piyasa d\u0131\u015f\u0131na itilmesini hedefliyor. Bununla birlikte ABD\u2019nin petrolden kazand\u0131\u011f\u0131 gelirin azalmas\u0131yla bir de bunun \u00fczerine enerji \u015firketlerinin bor\u00e7lar\u0131 ve banka kredileri de h\u00e2lihaz\u0131rda bulunuyor. Bu durum hem ABD ekonomisi i\u00e7in hem de Trump i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir risk te\u015fkil ediyor. Trump\u2019\u0131n oy deposu olan Teksas ve Kuzey Dakota eyaletlerinin ekonomisi petrole ba\u011fl\u0131 ve bu fiyat d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri hem eyaletleri hem de Trump\u2019a olan g\u00fcveni k\u00f6t\u00fc bir bi\u00e7imde etkileyecek.<\/p>\n
T\u00fcrkiye d\u00fc\u015fen petrol fiyatlar\u0131ndan nas\u0131l etkilenir?<\/p>\n
Bu petrol krizi T\u00fcrkiye gibi petrolde yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 92-93, do\u011fal gazda ise y\u00fczde 98 ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerin enerji ithalat maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli bir avantaj ve ayn\u0131 zamanda cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 dengelemeye yard\u0131mc\u0131 olabilecek, \u00f6nemli bir husustur.<\/p>\n
Yazan: Emre Avc\u0131
\nD\u00fczenleyen: Esra G\u00f6zta\u015f<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Amerika Birle\u015fik Devletleri Ba\u015fkan\u0131, tamamen kendi takdirine ba\u011fl\u0131 olarak ithal petrol veya \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in \u00fccret verme yetkisine sahiptir. Bir taban fiyat belirlendi\u011finde ve ithalat fiyat\u0131n\u0131n taban\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_thinkrank_schema_form_data":"","_thinkrank_selected_schema_type":"","_thinkrank_additional_schemas":"","_thinkrank_canonical_url":"","_thinkrank_og_title":"","_thinkrank_og_description":"","_thinkrank_og_image":"","_thinkrank_twitter_title":"","_thinkrank_twitter_description":"","_thinkrank_twitter_image":"","_thinkrank_imported_from":"","_thinkrank_focus_keywords":[],"_thinkrank_focus_keyword":"","_thinkrank_robots_meta_enabled":0,"_thinkrank_robots_meta":"","_thinkrank_advanced_robots_meta":"","_thinkrank_primary_category":0,"footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[106],"tags":[998,1022,1014,187,203,116,134,430],"ppma_author":[2016],"class_list":["post-9016","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari","tag-covid-19","tag-ekonomi","tag-pandemi","tag-abd","tag-opec","tag-petrol","tag-rusya","tag-trump"],"yoast_head":"\n