Genellikle TESPAM olarak analizlerimizi daha akademik ve analitik bir perspektifle yaparak, takip\u00e7ilerimizin dikkatlerine sundu\u011fumuz a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Ke\u015ffi yeni a\u00e7\u0131klanan 320 milyar m3\u2019l\u00fck rezerv a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile g\u00fcndeme oturan Sakarya Gaz Sahas\u0131 ile ilgili de eri\u015filebilen kamuya a\u00e7\u0131k veriler, tecr\u00fcbelerimiz ve baz\u0131 varsay\u0131mlar\u0131m\u0131z \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00fcretim, maliyet, sat\u0131\u015f ve olas\u0131 ihracat projeksiyonlar\u0131na y\u00f6nelik farkl\u0131 senaryolar i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z devam etmektedir.<\/p>\n
Tabii \u015fimdiden rahatl\u0131kla ifade edebiliriz ki, ele\u015ftirilerin aksine bu ke\u015fif; b\u0131rak\u0131n ekonomik olarak \u00fcretilebilir olu\u015funu, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartacak d\u00fczeyde karl\u0131 bir proje olarak dikkat \u00e7ekmektedir. \u00d6te yandan, bu proje, karl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan da \u00f6te, \u00e7arpan etkisine sahip nitelikleriyle \u00fclkemize b\u00fcy\u00fck bir sinerji katmakta ve bir ilki ya\u015fatmaktad\u0131r.<\/p>\n
Evet, baz\u0131 \u015feyler akademik bir dille de anlat\u0131labilecektir, lakin b\u00f6ylesi uzun soluklu heyecanlar, akademik bir dile s\u0131\u011fmayacak kadar b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemlidir!<\/p>\n
***<\/p>\n
T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleler, gayretler, kararl\u0131 bir duru\u015f, dimdik duran devlet idaresi ve ak\u0131beti hayreyleyen g\u00fczel bir niyet ile sonunda deniz alanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir bal\u0131k yakalad\u0131!<\/p>\n
Bu ke\u015fif in\u015fallah T\u00fcrkiye\u2019nin t\u00fcm d\u00fcnyadaki mazlumlar\u0131n savunucusu olma ve medeniyet co\u011frafyas\u0131na sahip \u00e7\u0131kma do\u011frultusundaki k\u0131z\u0131l elmas\u0131na giden yolda \u00e7ok \u00f6nemli bir kald\u0131ra\u00e7 ve sadece bir ba\u015flang\u0131\u00e7!<\/p>\n
Bu ke\u015fif ne anlama geliyor?<\/em><\/strong><\/p>\n Daha 1908\u2019li y\u0131llara kadar d\u00fcnyadaki kan\u0131tlanm\u0131\u015f hidrokarbon rezervlerinin neredeyse yar\u0131s\u0131na sahip olan bir devletin (elinde hi\u00e7bir \u015fey kalmamacas\u0131na) s\u0131rtlanlarca el birli\u011fiyle par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki en \u00f6nemli gerek\u00e7elerinden olan kayna\u011fa tam bir y\u00fcz y\u0131ld\u0131r duyulan \u00f6zlemin vuslat\u0131d\u0131r bu ke\u015fif!<\/p>\n Acaba biraz heyecan\u0131n r\u00fczg\u00e2r\u0131na kap\u0131larak \u00e7ok mu abartt\u0131k?<\/em><\/strong><\/p>\n Asl\u0131nda hay\u0131r!<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir hasret \u00e7arpan\u0131n\u0131n makro d\u00fczeye eri\u015fen ve g\u00f6n\u00fcllere dahi temas eden etkileri oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Tabii bu ifadeleri herkes ayn\u0131 oranda idrak edemeyecektir! Hatta ke\u015fif haberlerinden bu yana o kadar \u00e7ok d\u00fczeysiz, cahilce, bilgisiz, haset ve kin kusan ele\u015ftiriler, k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeler, iftiralar dikkat \u00e7ekmektedir ki; lisan\u0131 bu hususta biraz daha duygusal d\u00fczeyde tutmak dahi makul olabilecektir.<\/p>\n Bu sebeple, bu \u00e7al\u0131\u015fmada biraz ilgili s\u00fcre\u00e7 ve bu ke\u015ffin ehemmiyeti anlat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak ve akabinde baz\u0131 ele\u015ftiriler \u00fczerinde durulacakt\u0131r.<\/p>\n \u00d6te yandan, gelece\u011fe dair teknik projeksiyonlar ve detayl\u0131 politik-ekonomik-siyasi-diplomatik-ticari perspektifler \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te akademik formatta ulusal ve uluslararas\u0131 kamuoyu ile payla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n Hasretle beklenen ke\u015fif\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n T\u00fcrk devleti daha 19. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda, k\u00fcresel siyasetin ve realist bir perspektifle d\u00fcnya h\u00e2kimiyetinin en \u00f6nemli arg\u00fcman\u0131 olan petrol\u00fcn ehemmiyetini idrak etmi\u015f ve bu sebeple derhal s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bir\u00e7ok s\u0131z\u0131nt\u0131 tespit ve kay\u0131t i\u015flemleri y\u00fcr\u00fctme s\u00fcrecine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 2. Abd\u00fclhamid Han ile birlikte devlet akl\u0131 bu alana daha da fazla odaklanm\u0131\u015f bu ba\u011flamda, k\u00fcresel s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lerin T\u00fcrk devletine y\u00f6nelik tertipledi\u011fi nizami ve gayri-nizami sald\u0131r\u0131lar\u0131n arkas\u0131nda, ge\u00e7mi\u015ften gelen tehdit alg\u0131lar\u0131ndan ziyade sahip olunan hidrokarbon kaynak potansiyelinin oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple, ivedi olarak;<\/p>\n Fakat ne yaz\u0131k ki, bu gayretlerin meyvelerini toplamaya Abd\u00fclhamid Han\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmran oldu\u011fu s\u00fcre\u00e7 yeterli olmay\u0131nca, b\u00fct\u00fcn giri\u015fimler bo\u015fa \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f ve daha 1908 y\u0131l\u0131nda (g\u00fcn\u00fcm\u00fcz verileri ile) d\u00fcnya kan\u0131tlanm\u0131\u015f hidrokarbon kaynaklar\u0131n\u0131n neredeyse %40\u2019\u0131na sahip olan T\u00fcrk devletinin elinde hi\u00e7bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u00c7ok b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelelerle Mustafa Kemal Atat\u00fcrk \u00f6nderli\u011finde yeniden Anadolu\u2019da can bulan T\u00fcrk devleti, her ne kadar \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar ger\u00e7ekle\u015ftirebilmi\u015f ise de, Misak-\u0131 Milli d\u00e2hilinde kalan Musul ve Kerk\u00fck gibi hidrokarbon zengini olan vatan par\u00e7alar\u0131n\u0131n geri al\u0131nabilmesine, Ata\u2019n\u0131n da \u00f6mr\u00fc vefa g\u00f6stermemi\u015ftir.<\/p>\n Sonras\u0131nda ise aksiyonel hareket kabiliyeti epey k\u0131r\u0131lan, daha \u00e7ok i\u00e7e d\u00f6n\u00fck ve temkinli politikalar izleyen ve yo\u011fun bir so\u011fuk sava\u015f s\u00fcrecini en az kay\u0131pla atlatmak isteyen T\u00fcrk devleti i\u00e7inde derin bir ukde olarak kalan enerji m\u00fccadelesinde epey ge\u00e7 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda enerji bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kurulumu ve bir milli petrol \u015firketine sahip olma gibi ad\u0131mlar dahi kurulu\u015ftan y\u0131llar sonra ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmi\u015ftir.<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7 d\u00e2hilinde,<\/p>\n Fakat son d\u00f6nemde, T\u00fcrk devlet akl\u0131n\u0131n yeniden; istikrarl\u0131, kararl\u0131, cihan\u015f\u00fcmul niyetleriyle aya\u011fa kalkan, b\u00f6lgesine y\u00f6n veren, d\u0131\u015f kaynakl\u0131 yapt\u0131r\u0131mlara boyun e\u011fmeyen, medeniyet co\u011frafyas\u0131na sahip \u00e7\u0131karken, ne kendi hakk\u0131n\u0131 ne de mazlumlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 yedirmemeye gayret eden bir duru\u015fu uygulamaya ge\u00e7irebilmesi sayesinde s\u00fcre\u00e7 de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n Bu sayede T\u00fcrkiye (\u00f6zellikle son d\u00f6nemde Do\u011fu Akdeniz ile daha da dikkat \u00e7ekmeye ba\u015flayan) mavi vatan\u0131na sonuna kadar sahip \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymakla birlikte, bu ba\u011flamda kendisini ku\u015fatan her t\u00fcrl\u00fc kirli ittifakla (ba\u015far\u0131l\u0131, adil ve kararl\u0131 bir) m\u00fccadeleye girmi\u015f, K\u0131br\u0131s, Libya, Suriye gibi geni\u015f bir co\u011frafyada s\u00fcre\u00e7lere y\u00f6n verir duruma gelmi\u015ftir. Hatta \u00f6yle ki, ilgili ihtilafl\u0131 b\u00f6lgelerde d\u00fcnya devlerini dize getirebilmi\u015f, saha-ekonomi-diplomasi-teknik-askeri-alg\u0131sal ad\u0131mlar\u0131 koordineli bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fcterek, hedeflerine ad\u0131m ad\u0131m, imk\u00e2nlar d\u00e2hilinde y\u00fcr\u00fcmeyi s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Tam da bu noktada, giri\u015filen \u201cdenizlere teknik olarak da h\u00e2kim olma stratejisi\u201d ve \u201cMilli Enerji Politikas\u0131\u201d kapsam\u0131nda, hem kara da hem de deniz alanlar\u0131nda \u201cpetrol yok\u201d yalan\u0131na kulak asmay\u0131p, b\u00fcy\u00fck gayretlerin ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n i\u00e7erisine girmi\u015ftir.<\/p>\n Bir\u00e7ok i\u00e7 ve d\u0131\u015f engellemeye, imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klara, ele\u015ftirilere, uluslararas\u0131 yapt\u0131r\u0131ma, tehdide ra\u011fmen kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve nihayet kazand\u0131\u011f\u0131 derin deniz alanlar\u0131nda yerli imk\u00e2nlarla arama yapabilme kabiliyeti sayesinde, ilk b\u00fcy\u00fck ke\u015ffini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Ki bu ke\u015fif, T\u00fcrk enerji tarihindeki en b\u00fcy\u00fck ke\u015fif olarak da yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu sebeple bu ke\u015fif bir\u00e7ok dengenin de de\u011fi\u015fmesi anlam\u0131n\u0131 ihtiva etmi\u015ftir.<\/p>\n Hangi dengeler de\u011fi\u015fecek?<\/em><\/strong><\/p>\n \u015eimdi bu \u00e7er\u00e7eveden bakarak, (\u00f6zellikle sosyal medyada ve d\u0131\u015f bas\u0131nda yo\u011fun bir \u015fekilde rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z) baz\u0131 tutars\u0131z yorum ve ele\u015ftiriler a\u015fa\u011f\u0131da k\u0131saca yorumlanacakt\u0131r.<\/p>\n Venezuela\u2019da da kaynak var fakat \u00fcretemiyor, biz de \u00fcretemeyiz? <\/em><\/strong><\/p>\n B\u00f6ylesi etkin, g\u00fc\u00e7l\u00fc, teknolojik at\u0131l\u0131mlar yapm\u0131\u015f, d\u00fcnyay\u0131 defalarca y\u00f6netmi\u015f olan devletler kurabilmi\u015f bir akla ve tecr\u00fcbeye sahip, b\u00f6lgesel dengelere y\u00f6n veren ve k\u00fcresel d\u00fczeyde etkin olmaya ba\u015flayan, geni\u015f bir medeniyet co\u011frafyas\u0131n\u0131 miras olarak omuzlar\u0131nda ta\u015f\u0131yan T\u00fcrkiye gibi bir devlet ile Venezuela\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 cahilcedir. \u00d6te yandan Venezuela\u2019n\u0131n \u00fcretimi maliyetli ve zor olan y\u00fcksek s\u00fclf\u00fcrl\u00fc ve a\u011f\u0131r petrol\u00fc ile (ki bu petrol\u00fc \u00fcretebilmek i\u00e7in ihra\u00e7 etmesi gerekiyor, i\u00e7eride market yetersiz) T\u00fcrkiye\u2019nin ke\u015ffetti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlerle \u00fcretilebilir stat\u00fcdeki gaz\u0131n\u0131 k\u0131yaslamak da i\u015fi bilmemektendir.<\/p>\n T\u00fcrkiye ke\u015ffetmeyi bildi\u011fi gibi, geli\u015ftirme planlar\u0131n\u0131 yapacak, ilgili tesisleri kuracak, \u00fcretimini ise i\u00e7 ve\/veya d\u0131\u015f pazarlara arz edebilecek teknik donan\u0131ma, finansal kabiliyete, imk\u00e2nlara, insan kayna\u011f\u0131na sahiptir.<\/p>\n Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, T\u00fcrkiye karde\u015f \u00fclke Azerbaycan\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fcreten gaz sahas\u0131 olan \u015eah Denizi\u2019nin b\u00fcy\u00fck ortaklar\u0131ndand\u0131r. \u0130lgili tecr\u00fcbeye zaten sahiptir. Ayr\u0131ca Azerbaycan\u2019daki platformlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131n\u0131 da yine T\u00fcrk \u015firketleri \u00fcstlenmi\u015flerdir.<\/p>\n \u00d6te yandan saha geli\u015ftirme faaliyetlerinin ve ilk \u00fcretimin kapsaml\u0131-planl\u0131-yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fma takvimi ile 2023 sonuna kadar tamamlanarak yeti\u015ftirilmesi de m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmektedir. Bu alana tahsis edilmi\u015f bir sondaj gemisine sahip olmak, istenilen malzeme temini ve yan hizmet deste\u011fi konusunda petrol fiyatlar\u0131 sebebiyle piyasalar\u0131n durgun olu\u015fu da (ki bu y\u00fczden taleplere daha h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f al\u0131nabilmektedir) s\u00fcrecin h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi noktas\u0131nda bir avantajd\u0131r.<\/p>\n Orta Do\u011fu\u2019da bir\u00e7ok petrol zengini devleti sahip oldu\u011fu enerji kaynaklar\u0131 tembelle\u015ftirmi\u015f ve dolayl\u0131 zarara u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r, bizde de ayn\u0131 olur?<\/em><\/strong><\/p>\n D\u00fcnyay\u0131 y\u00f6neten \u00e7ok say\u0131da devlet kurmu\u015f T\u00fcrk devlet akl\u0131n\u0131 ve dinamik, etkin, \u00fcretken, cesur, kararl\u0131, idealist, pratik, zeki, merhametli, adil, insanc\u0131l ve her d\u00f6nemde cihan\u015f\u00fcmul hayallerini muhafaza eden vas\u0131flara haiz toplumsal karakteristi\u011fe sahip T\u00fcrk milletini bu tarz k\u0131yaslamalarla k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek hi\u00e7 de tutarl\u0131 ve adil de\u011fildir. Tarih buna \u015fahittir!<\/p>\n Enerji kart\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin elinde, cihana nizam veren, d\u00fcnyaya yeniden bar\u0131\u015f ve huzur getiren, s\u00f6m\u00fcr\u00fcden ziyade b\u00fct\u00fcnsel bir kalk\u0131nma ad\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen neticelere eri\u015fme imk\u00e2n\u0131 do\u011furacakt\u0131r!<\/p>\n T\u00fcrkiye enerji alan\u0131nda etkin olarak, (yine enerji ile dikkat \u00e7eken) medeniyet co\u011frafyas\u0131na sahip \u00e7\u0131kabilecektir!<\/p>\n Ke\u015fif oldu ama \u00fcretim ekonomik de\u011fil?<\/em><\/strong><\/p>\n Hen\u00fcz proje ile ilgili teknik veriler a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmasa da, resmi a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilmektedir ki,<\/p>\n Hatta ilk \u00fcretimin 2023\u2019te ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr ve belki plato \u00fcretim seviyesinin de 2025\u2019lerde yakalanaca\u011f\u0131 tahmin edilirse, ilgili y\u0131llarda (TESPAM b\u00fcnyesinde yap\u0131lan tahminler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda) gaz fiyatlar\u0131n\u0131n da yeniden y\u00fcksek seviyelere \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 beklentileri ile kar oranlar\u0131n\u0131n da artaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecektir.<\/p>\n Yani \u00fcretim ekonomik oldu\u011fu gibi, bundan sonraki olas\u0131 ke\u015fifler ile T\u00fcrkiye\u2019nin muhtemel ihra\u00e7 potansiyeli olu\u015ftu\u011funda, uluslararas\u0131 piyasalarda fiyat baz\u0131nda rekabet etme imk\u00e2n\u0131 dahi m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n \u0130lgili ihra\u00e7 senaryolar\u0131na dair projeksiyonlar TESPAM b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Bu ke\u015fif i\u00e7 piyasalardaki gaz fiyatlar\u0131n\u0131 etkilemez? Halka bir faydas\u0131 olmaz?<\/em><\/strong><\/p>\n Bu ke\u015fif ile ilgili geli\u015ftirme senaryolar\u0131 haz\u0131rlan\u0131p, uygun g\u00f6r\u00fclen plan i\u00e7in FID (final investment decision) al\u0131nd\u0131ktan sonra, \u00fcretim projeksiyonlar\u0131na g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin gaz arz-talep dengeleri bu minvalde yeniden planlanacakt\u0131r. Belki mevcut ithalat yap\u0131lan baz\u0131 kontratlar uzat\u0131lmayacak, belki fiyat azalt\u0131m\u0131na gidilecek, belki de ihracat hedefleri kurgulanacakt\u0131r.<\/p>\n Her \u015fekilde buradan \u00fcretilecek gaz yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn ithalat kontratlar\u0131ndan \u00e7ok daha ucuz olaca\u011f\u0131ndan b\u00fct\u00fcn senaryolarda T\u00fcrkiye\u2019de gaz fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile halka hem gaz fiyatlar\u0131 bazl\u0131 (direkt olarak) hem de (dolayl\u0131 olarak) ekonomik, cari dengeler ve yerli \u00fcretim-sanayi geli\u015fimi baz\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Hatta yeni potansiyel kaynaklar ile s\u00fcre\u00e7 \u00e7ok daha farkl\u0131 noktalara evirilebilecektir.<\/p>\n Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bu ke\u015fif sayesinde, EP\u0130A\u015e b\u00fcnyesinde daha liberal bir d\u00fczlemde hareket eden etkin bir piyasa olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar da h\u0131zland\u0131r\u0131labilecektir. Dolay\u0131s\u0131 ile bir gaz ticaret merkezi olma hedefine bir ad\u0131m daha yakla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019ye izin vermezler?<\/em><\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019ye Suriye, Do\u011fu Akdeniz, Libya\u2019da da izin vermemi\u015flerdi\u2026<\/p>\n D\u0131\u015far\u0131da izin tan\u0131mayan bir devlet, i\u00e7eride izin mi arar?<\/p>\n \u00d6yle tek bir sondaj ile ke\u015fif olmaz?<\/em><\/strong><\/p>\n Rezerv rakam\u0131; yeni sondajlar, yeni testler, yeni teknolojiler ve bu teknolojilerin maliyetleri gibi bir\u00e7ok unsur ile g\u00fcncellenmesi gereken bir kavramd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc rezerv, yeralt\u0131ndaki kayna\u011f\u0131n teknik ve ekonomik olarak geli\u015ftirme plan\u0131 d\u00e2hilinde \u00fcretilebilir olan k\u0131sm\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile daha sondaja ba\u015flamadan dahi sismik verilerin i\u015flenerek yorumlanmas\u0131 neticesinde olu\u015fturulan yap\u0131 haritalar\u0131na bak\u0131larak, rezerv tahminlerinde bulunulabilecektir. Daha sonra da, testler ve yeni veriler ile bu tahminler g\u00fcncellenecektir.<\/p>\n Bu noktada bakir bir alanda a\u00e7\u0131lan ilk kuyu ve burada yap\u0131lan testler; rezervuar parametreleri, ak\u0131\u015fkan \u00f6zellikleri gibi bir\u00e7ok konuda bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ve tahminlerin daha da netle\u015fmesine imk\u00e2n sa\u011flayacakt\u0131r. \u00d6te yandan, bu ad\u0131mdan da sonra rezervuar yay\u0131l\u0131m alan\u0131, rezervuar seviyesinin homojenitesi, su-gaz kontak seviyeleri gibi daha bir\u00e7ok parametrenin biraz daha belirginle\u015fmesi anlam\u0131nda yeni sondajlar yap\u0131larak; mevcut tahminler, rezervler ve programlar g\u00fcncellenecektir. Tabii bu durum tek bir sondaj ile ekonomik ke\u015fif yap\u0131lamayaca\u011f\u0131, rezerv a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na da gelmeyecektir.<\/p>\n Bu ba\u011flamda verilen rezerv rakam\u0131n\u0131 kamuya a\u00e7\u0131k veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda inceledi\u011fimizde,<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131 ile veriler yeterli ise tek kuyu ile de bir rezerv rakam\u0131 vermek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kald\u0131 ki, sekt\u00f6rde de s\u00fcre\u00e7 bu \u015fekilde i\u015fletilmektedir. Yeni verilerle rakam g\u00fcncellenecektir ve mevcut durum a\u00e7\u0131klanan rakam\u0131n y\u00fckselme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir.<\/p>\n \u00d6te yandan, ilgili rezerv rakam\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 \u00f6ncesinde TPAO gibi \u015firketlerce; \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, multi-disiplinli, \u00e7ok kriterli, \u00e7ok olas\u0131l\u0131kl\u0131 yapay zeka ve yaz\u0131l\u0131m-sim\u00fclasyon destekli karar mekanizmalar\u0131 i\u015fletilmekte, kompleks bir analiz s\u00fcrecinin akabinde \u00e7\u0131kt\u0131lar elde edilmektedir. Dolay\u0131s\u0131 ile hi\u00e7bir veriye, altyap\u0131ya, tecr\u00fcbeye, bilgiye haiz olmadan yap\u0131lan ele\u015ftiriler pek de makul g\u00f6r\u00fclmemelidir.<\/p>\n Her se\u00e7im \u00f6ncesinde b\u00f6yle a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131l\u0131yor?<\/em><\/strong><\/p>\n \u00dclkemizde ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6nemlerde s\u00fcrekli k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sahalar\u0131n ke\u015ffedildi\u011fine, fakat bu ba\u011flamda yap\u0131lan resmi a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ise yerine g\u00f6re baz\u0131 bas\u0131n organlar\u0131nca ilgili rakamlar ve birimlerin genellikle bilin\u00e7sizce kullan\u0131larak servis edilebilmesi sebebiyle yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda \u015fahit olmu\u015fuzdur. Daha sonra ilgili ke\u015fifler, \u00e7o\u011funlukla k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa \u00fcretime al\u0131nm\u0131\u015f ve geli\u015ftirilmi\u015f dahi olsa, unutulup gitmi\u015ftir. Tabii bilin\u00e7sizce oynanan rakamlar (ft3 biriminde olan gaz rezervini varil cinsinden vermek gibi) toplumsal bir g\u00fcvensizlik alg\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebep olabilmi\u015ftir. Bu durumun kurumsal ileti\u015fim organlar\u0131n\u0131n m\u00fcdahalesi ve bas\u0131n mensuplar\u0131na y\u00f6nelik baz\u0131 e\u011fitimler ile d\u00fczeltilmesi muhakkak \u00f6nemlidir. \u00d6te yandan, herhangi bir bilgiye haiz olmadan ve s\u00fcreci anlamadan ele\u015ftiri yapmak yerine, suallerin medeni bir \u015fekilde ilgili kurumlara iletilmesi de hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz en do\u011fru yol olacakt\u0131r.<\/p>\n Not: TESPAM b\u00fcnyesinde bu alg\u0131 s\u00fcre\u00e7lerine dair bir etkinlik yap\u0131lmas\u0131 da planlanmaktad\u0131r. <\/em><\/p>\n \u00d6zetle, T\u00fcrkiye ger\u00e7ekten Karadeniz\u2019deki en b\u00fcy\u00fck ke\u015ffi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Ke\u015ffedilen yap\u0131 bir kuru gaz sahas\u0131d\u0131r. Mevcut verilerle a\u00e7\u0131klanan rezerv rakam\u0131 m3 cinsindendir! Bu bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r ve b\u00f6lgede yeni ke\u015fiflerin yap\u0131labilmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. Yak\u0131n co\u011frafyam\u0131zdan bu minvalde bir \u00f6rnek vermek gerekirse: \u0130srail deniz alanlar\u0131nda da \u00f6nce 280 milyar m3\u2019l\u00fck rezervi olan Tamar sahas\u0131 ke\u015ffedilmi\u015f, bir y\u0131l sonra da, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir saha olan Leviathan ke\u015ffi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n Yeterince milli de\u011filiz?<\/em><\/strong><\/p>\n Ke\u015ffin yeterince g\u00f6n\u00fcllere sindirilememesi sebebiyle d\u0131\u015far\u0131ya kusulan ele\u015ftirilerden bir tanesi de; \u201csondaj\u0131n milli olmad\u0131\u011f\u0131, Schlumberger gibi \u015firketlere (veya onlar\u0131n altyap\u0131s\u0131na) yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, milli petrol \u015firketimizin b\u00fct\u00fcn kaliteli personelinin (%90\u2019lar oran\u0131nda) emekli ettirildi\u011fi\u201ddir.<\/p>\n \u00d6ncelikle bu ele\u015ftirinin ke\u015fif ile ilgisi yoktur. \u00d6te yandan Schlumberger bir sondaj de\u011fil, sondaj esnas\u0131nda baz\u0131 detay alanlarda hizmet sa\u011flayan bir servis \u015firketidir. Yani \u201csondaj\u0131n ilgili \u015firkete yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u201d ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmamaktad\u0131r. Hatta sondaj ile ilgili servis hizmetlerinin millile\u015ftirilmesi amac\u0131yla TPAO b\u00fcnyesinde OTC isimli bir alt \u015firket kurulmu\u015f ve bu \u015firket \u00e7ok k\u0131sa zamanda neredeyse al\u0131nan hizmetlerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funu \u00fcstlenebilecek duruma gelmi\u015ftir.\u00a0 Bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda, d\u00fcnya \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn dev \u015firketler dahi servis hizmetlerini ba\u015fkas\u0131ndan al\u0131yorken, milli petrol \u015firketimizin sondaj\u0131n\u0131 bu \u015fekilde gayri-milli g\u00f6stermek hi\u00e7 de adil de\u011fildir. Kald\u0131 ki, bu ele\u015ftiride OTC dahi g\u00f6rmezden gelinmi\u015ftir.<\/p>\n \u0130kincil olarak, \u201cmilli petrol \u015firketinin b\u00fct\u00fcn kaliteli personelinin emekli ettirildi\u011fi\u201d ifadesi de makul g\u00f6r\u00fclemeyecektir. \u00d6ncelikle \u015firketlerin i\u00e7 personel politikalar\u0131 zamanla de\u011fi\u015febilmektedir ve d\u0131\u015far\u0131dan ele\u015ftirilmesi pek adil de\u011fildir. Emekliye ayr\u0131lanlar da, kalanlar da, yeni gelenler de bir kamu personeli oldu\u011fu ve devlete bir \u015fekilde hizmet etti\u011fi i\u00e7in bu milletin g\u00f6z\u00fcnde de\u011ferlidir. Organizasyonel yap\u0131 ve personel politikas\u0131 ile ilgilenmek yerine, bak\u0131lmas\u0131 gereken nokta: gayretler, hedefler ve ba\u015far\u0131lard\u0131r!<\/p>\n Kald\u0131 ki, yerine g\u00f6re tecr\u00fcbeli yabanc\u0131 istihdam\u0131 ve baz\u0131 kritik hususlarda servis hizmeti al\u0131nmas\u0131 da profesyonelli\u011fin bir gere\u011fidir. \u015e\u00fck\u00fcr ki, T\u00fcrkiye\u2019de devlet kurumlar\u0131 da art\u0131k bu profesyonelli\u011fe uygun \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve ba\u015far\u0131lar elde etmi\u015ftir.<\/p>\n Milli Petrol \u015eirketimize Te\u015fekk\u00fcrler<\/em><\/strong><\/p>\n Bu ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesidir. Milli petrol \u015firketimiz, daha \u00f6nce deneyimi olmasa da, k\u0131sa zamanda her t\u00fcrl\u00fc engellemeye, tehdide ve zorlu\u011fa ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck bir operasyonel kabiliyet kazanm\u0131\u015f ve kararl\u0131l\u0131kla \u00fclkesini her alanda temsil etmi\u015ftir.<\/p>\n Do\u011fu Akdeniz\u2019de uluslararas\u0131 standartlara g\u00f6re hem daha k\u0131sa zamanda hem de daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlerle ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde tamamlanan sondajlar, yerli \u00fcretimin k\u0131sa bir s\u00fcrede %20 civar\u0131nda artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu son ke\u015fif ile T\u00fcrk devletini umutland\u0131rm\u0131\u015f ve b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk milleti ile birlikte, bu millete inanan mazlumlar\u0131 da sevince bo\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n Bu geli\u015fme neticesinde, bu ke\u015ffe \u201cSAKARYA\u201d ismi konmu\u015ftur!<\/p>\n \u201cYol onun, varl\u0131k onun, gerisi hep angarya;<\/p>\n Y\u00fcz\u00fcst\u00fc \u00e7ok s\u00fcr\u00fcnd\u00fcn, aya\u011fa kalk, Sakarya!\u201d NFK<\/p>\n Not: S\u00fcre\u00e7, proje, ihracat olas\u0131l\u0131klar\u0131 ve politik yans\u0131malar\u0131 ile ilgili akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z en k\u0131sa zamanda okuyucular\u0131m\u0131z ile bulu\u015facakt\u0131r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Genellikle TESPAM olarak analizlerimizi daha akademik ve analitik bir perspektifle yaparak, takip\u00e7ilerimizin dikkatlerine sundu\u011fumuz a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Ke\u015ffi yeni a\u00e7\u0131klanan 320 milyar m3\u2019l\u00fck rezerv a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile g\u00fcndeme oturan\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12768,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_thinkrank_schema_form_data":"","_thinkrank_selected_schema_type":"","_thinkrank_additional_schemas":"","_thinkrank_canonical_url":"","_thinkrank_og_title":"","_thinkrank_og_description":"","_thinkrank_og_image":"","_thinkrank_twitter_title":"","_thinkrank_twitter_description":"","_thinkrank_twitter_image":"","_thinkrank_imported_from":"","_thinkrank_focus_keywords":[],"_thinkrank_focus_keyword":"","_thinkrank_robots_meta_enabled":0,"_thinkrank_robots_meta":"","_thinkrank_advanced_robots_meta":"","_thinkrank_primary_category":0,"footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[101,106,117,220,108,109],"tags":[],"ppma_author":[2016],"class_list":["post-9481","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-belge","category-kose-yazilari","category-petrol-ve-dogalgaz","category-guncel-raporlar","category-tr","category-turkiye"],"yoast_head":"\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n