Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan “Hürmüz’ün Ötesinde: Küresel Enerji Sisteminin Yapısal Kırılganlıkları, Chokepoint Bağımlılığı ve Türkiye’nin Enerji Güvenliği Sağlayıcısı Olarak Yükselen Rolü” başlıklı araştırma raporu yayımlandı.
Doç. Dr. Anıl Çağlar Erkan, Hasibe Tuğçe Işık ve Sude Manka tarafından kaleme alınan rapor, küresel enerji güvenliği tartışmalarını yalnızca arz sürekliliği ve fiyat istikrarı ekseninde değil; enerji akışlarının geçtiği kritik güzergâhlar, dar boğazlar, alternatif rota kapasitesi ve sistemik kırılganlıklar üzerinden yeniden değerlendirmektedir.
Rapor, özellikle Hürmüz Boğazı merkezli enerji güvenliği risklerinden hareketle, modern enerji sisteminin belirli chokepoint’lere olan bağımlılığını analiz etmekte; bu bağımlılığın petrol, LNG, deniz taşımacılığı, sigorta maliyetleri ve küresel ticaret dengeleri üzerindeki etkilerini çok boyutlu bir çerçevede incelemektedir.
Çalışmanın en önemli katkılarından biri, Chokepoint Bağımlılık Endeksi olarak tanımlanan CDI modelidir. Bu model aracılığıyla ülkelerin kritik enerji geçitlerine olan bağımlılık düzeyleri karşılaştırmalı biçimde ele alınmakta; enerji güvenliği kırılganlıkları ölçülebilir ve politika üretimine elverişli bir zeminde değerlendirilmektedir.
Raporda ayrıca Türkiye’nin mevcut enerji altyapısı, boru hattı ağları, LNG ve depolama kapasitesi, bölgesel enerji diplomasisi ve enerji merkezi olma potansiyeli Türkiye Enerji Merkezi Endeksi çerçevesinde analiz edilmektedir. Bu kapsamda Türkiye’nin yalnızca bir transit ülke değil; kriz dönemlerinde enerji akışlarının dengelenmesine katkı sunabilecek, bölgesel ve küresel enerji güvenliği açısından stratejik değer taşıyan bir aktör olduğu vurgulanmaktadır.
“Hürmüz’ün Ötesinde” raporu; enerji güvenliği, jeopolitik riskler, kritik altyapılar, deniz ticaret yolları, boru hattı politikaları ve Türkiye’nin enerji merkezi vizyonu üzerine çalışan araştırmacılar, karar alıcılar, sektör temsilcileri ve politika yapıcılar için kapsamlı bir referans niteliği taşımaktadır.