RUSYA’NIN PETROL FİYATLARININ ÇÖKÜŞÜ İLE AVRUPA PİYASALARINA GİRMESİ VE TÜRKİYE’YE ETKİLERİ
Mart 31, 2020
Türkiye-İran Doğal Gaz Boru Hattında Patlama
Nisan 4, 2020

Irak , Yabancı Petrol Firmalarından% 30 Capex Kesimi İstiyor

  Irak , Yabancı Petrol Firmalarından% 30 Capex Kesimi İstiyor

 

Çin ‘in Wuhan Kentinde başlayan ve tüm Dünyayı etkisi altına alan Koronavirüs varil petrol fiyatlarını düşük  seviyelerde etkiledi . Petrol fiyatlarını bilindiği üzere Mart’ın ilk haftasındaki Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı petrol üreticisi ülkelerin Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenledikleri ve 7 saat süren toplantıda, üretim kesintisi kararı alınamaması etkili oldu. Suudi Arabistan liderliğindeki OPEC’in önerdiği günlük 1,5 milyon varillik ek petrol üretim kesintisine Rusya önderliğindeki OPEC dışı ülkelerin sıcak bakmaması nedeniyle iki grup arasında anlaşma sağlanamadı ve petrol fiyatları yaklaşık varil fiyatı 45 dolar seviyesinden 32 dolara kadar düştü.

   Bu düşüş tüketici ülkeleri sevindirse de , üretici ülkeleri zora soktu. Bu  petrol fiyatlarındaki düşüşten  en çok payını alan  petrol üreticilerinden biri olan Irak‘tır. Irak, 2019 OPEC  Yıllık İstastik Bülteni’ne göre dünya ham petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 11’ine tekabül eden 145  milyar varil rezervi ile günlük ortalama yaklaşık yüzde 4.5 milyon varil üretimi ile de dünyada 5. sırada yer almaktadır. Petrol ihracatı Irak Devletinin yüzde 85-95 ‘ınını kapsıyor. Irak petrol fiyatlarındaki bu düşüşün bütçelerini yüzde 30 oranında azalttığını duyurdu. Irak, varil başına 30 doların altında petrolle  mücadele ederken ,  ülkenin güneyindeki büyük petrol sahalarını geliştiren uluslararası petrol şirketlerine de sabit ABD doları ücreti ile ödendiği için geri ödemekte zorlanıyor. Bunun üzerine Irak Hükümeti petrol şirketlerine CAPEX (sermaye harcamaları) adı verilen bir indirim bekliyor. Capex  tam olarak nedir diye sorulacak olursa , bir işi başlatmak için kullanılacak nakit veya varlıktır. OPEC toplantısında ek üretim kararı çıkmaması nedeniyle nisan ayından itibaren küresel petrol piyasasında günlük 2,1 milyon varillik üretim fazlası oluşması beklenirken, bu durum fiyatlar üzerinde arz yönlü baskı oluşturdu. Öte yandan, yeni tip koronavirüsün (Covid-19) küresel ekonomiyi olumsuz etkilemesiyle petrol talebinin düşeceği beklentileri de ortaya çıktı. Böylece petrol fiyatları üzerinde hem arz hem de talep tarafında baskıya sebep oldu.

 

   Chicago’daki broker firması Price Futures Group , düşük petrol fiyatları ve borç yükümlülükleri nedeniyle Amerikan petrol şirketlerinin bazılarının iflas etmesinin olası olduğunu söyledi. Düşük petrol fiyatlarının Suudi Arabistan ve Rusya’da da ekonomik sıkıntılar doğuracağına işaret ederek, petrol fiyatlarıyla ilgili öngörülerini paylaştı. Fiyatların gelecek iki ay 30-35 dolar bandında seyretmesinin öngörüldüğünü aktaran PFG, “Yılın büyük kısmında petrol fiyatları için 40 dolar normal seviye olacak.” değerlendirmesinde bulundu. Büyük ekonomilerin merkez bankalarının aldığı canlandırıcı adımların küresel petrol talebini artırmasıyla, yılın son çeyreğinde petrol fiyatlarının yeniden 40-45 dolar seviyesine ulaşmasının beklendiğini kaydetti.

   Petrol, küresel ekonomi için hayati öneme sahip olmakla beraber  dünyada ki en çok ticareti yapılan ve finansal olmayan emtia olup, günümüzde dünyanın toplam enerji ihtiyacının en büyük kısmını karşılamaktadır. Bundan dolayı petrol üreticilerin ülkelerinin en kısa zamanda maddi bakımdan hüsrana uğramamak için anlaşacaklarını ve varil petrol fiyatının ilerleyen zamanlarda tekrar bir yükselmeye gideceğini görebiliriz.

                                                         

                                                               Hüseyin Emre AKMAN

 

 

 

Bir cevap yazın