Enerji Satrancı ve Kıbrıs
Mayıs 11, 2018
PESCO’nun gölgesinde kalan liderler yemeği!
Mayıs 16, 2018

Yine Üçlü Zırva!

YİNE ÜÇLÜ ZIRVA!

Oğuzhan Akyener

Hafta başında Güney Kıbrıs, İsrail ve Yunanistan’ın en üst düzeyde temsil edildiği ve ana temalardan bir tanesinin de enerji olduğu toplantılar gerçekleştirildi. Bu toplantılar dahilinde ise genel anlamda bölgesel işbirliğini pekiştirme, güvenlik ve göç politikaları, ekonomik ve kültürel hususlar ile Türkiye’nin pozisyonu gibi birçok konu ele alındı.

Enerji alanında ise;

  • birkaç yıldır sürekli gündemde tutulmaya çalışılan fakat ekonomik olarak yatırıma uygun olmayan bir proje olması hasebi ile hayata geçme şansı bulunmayan EastMed doğalgaz boru hattının önemi,
  • bu hat ile ilgili bazı anlaşmaların takvime bağlanması,
  • doğalgaz hattının yanı sıra, İsrail’den Kıbrıs’a çekilecek bir elektrik hattının hayata geçirilmesi,
  • hatta orta vadede bu hattın Yunanistan üzerinden Avrupa’ya naklinin de gerçekleşmesi

gibi hususlarda mutabakata varıldığı açıklandı.

Her ne kadar bazı ulusal basın kurumlarında bu açıklamalar ile ilgili “planları ortaya çıktı!” gibi başlıklar atılsa da, yapılan bu olağan zirvenin daha öncekilerden bir farkı yoktu.

Geçen süreç zarfında ne üç ülkenin de (sözde) deniz – kara alanlarında ciddi anlamda büyük miktarlarda gaz keşfi yapılabildi, ne de süreci negatif etkileyen faktörlerde bir değişiklik yaşandı.

Herşey eskiydi. Zirvedeki gündem maddeleri de, vaatler de, söylemler de, planlar da…

Fakat planlar ve süreç bir türlü istenildiği şekilde ilerlemiyordu.

Özellikle enerji alanında!

Öncelikle bölgede ifade edildiği miktarda, Avrupa’nın iştahını kabartacak, yıllar boyunca miktar nezdinde arzı garanti edecek, bölgesel politikaları belirleyebilecek düzeyde bir ihraç potansiyeli yoktu.

EastMed diye yıllardır dillendirilen boru hattının ekonomik olarak hayata geçebilmesi (üretim ve taşıma maliyetleri, pazar fiyatları ile karşılaştırıldığında) mümkün değildi.

AB herşeye rağmen bu boru hattına yatırım yapılıp, yapılamayacağına dair teknik çalışmaların yürütülmesi ve bazı etüdler için bir fon ayırmıştı lakin, ortadaki kaynak potansiyeli belli olduğu için sonuç alınamamıştı.

EastMed de, bir zamanlar ülkemizde çok dillendirilen fakat ekonomik olarak taşıyacak kaynak olmadığı için ölü doğmuştu.

Şimdi AB’nin, İsrail – (AB’nin sırtındaki kanbur) Yunanistan – Güney Kıbrıs’ın hatrı için yaklaşık olarak 25 milyar $’lık bir maliyete sahip olan EastMed’i herşeye rağmen (zararına işlemesini kabul edip) finanse etmesini beklemenin pek de tutarlı olmadığı aşikardır.

Daha önce EastMed ile ortaya atılan maliyet analizleri ile ilgili rakamların ne kadar tutarsız olduğunu ilk olarak uluslararası kamuoyu ile paylaştığımızda (hatta bu iddialarımızı İsrail enerji bakanı karşısında ortaya koymamız neticesinde kendilerini tezlerini savunamaz bir duruma düşürdüğümüzde) vurguladığımız sürecin yaşandığı görülebilmektedir. Yani ne kadar şov yapılırsa yapılsın, bu şartlar altında Türkiye’yi bypass edecek bir EastMed’in varlığı söz konusu değildir.

Bunun yanı sıra, enerji ile ilgili diğer bir husus olan elektrik hattı projesinin ise, AB’nin destekleri ile (yine daha zor lakin) hayata geçebilme şansı olan bir yaklaşım olduğu da bir gerçektir. Tabii unutulmamalıdır ki; ortadaki kaynak potansiyeli (diğer şartlar sağlansa dahi) hem elektrik hattının yapılması hem de doğalgaz hattının yapılması için yeterli değildir. Zaten bu sebeple EastMed’in hayata geçmeyeceğini bilen taraflar alternatif olarak elektrik nakli projesini gündeme getirmektedir.

Bu konular ile ilgili “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları” isimli kitabımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın