GAZ’A GELEN İDDİALAR!
Mart 2, 2019
KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KONUSUNDA GÜNCEL GELİŞMELER ÜZERİNE
Mart 14, 2019

GOLAN TEPELERİ ve ENERJİ

ABD başkanı Trump geçtiğimiz günlerde İsrail’in (1967 yılında işgal ettiği) Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğinin resmen tanınmasının artık zamanının geldiğini ifade etmişti. Bu açıklamaya başta Türkiye olmak üzere, İslam dünyasından ciddi tepkiler geldi.

Bölgesel çatışmayı körükleyecek böylesi haksız bir hamle dahilinde gerçekleştirilen tepkiler ile birlikte, ABD’nin zamanlaması ve Golan Tepelerinin önemine dair ortaya birçok komplo teorisi niteliğinde fikir atıldı.

Bu fikirlerden bazılarına bakacak olursak;

  • İsrail’in Golan Tepelerinde milyar varillerce petrol keşfettiği,
  • Enerji devi olarak nitelendirilen Afek’in Golan Tepeleri’nde işletme lisansına sahip olduğu,
  • Bu keşiflere ABD’nin de ortak olduğu,
  • Bu sebeple ABD’nin böyle bir hamle yaptığı,
  • İşin arka planında yine enerji olduğu,
  • İsrail’in bu kaynaklar ile ilgili Suriye ile de barış görüşmeleri dahilinde pazarlık yürüttüğü fakat çıkan iç savaş nedeni ile sürecin çöpe gittiği,
  • İsrail’in Golan Tepelerindeki asıl hedefinin enerji olduğu gibi ifadeler kullanıldı.

Peki, işin aslı, erişilebilen (kamuya açık) veriler ışığında nasıl yorumlanmalıdır?

Öncelikle şu hususlara dikkat çekmek gerekir:

  • İsrail 1970’lerden beri bölgeyi elinde tutmakta ve bölge ile ilgili birçok araştırma faaliyeti yürütmektedir.
  • Lakin ilgili arama ruhsatı ABD menşeili Genie Energy’nin bir iştiraki olan, Afek’e Nisan 2013’te verilmiştir.
  • Daha önce resmi olarak bölgede yapılmış herhangi bir petrol/gaz aramacılık faaliyeti söz konusu olmamıştır.
  • Sadece su aramacılığı dahilinde birkaç adet su sondajı yapılmıştır.
  • Bu sondajlar dahilinde bulunan su kaynaklarından alınan numunelerin yağlı oluşu, petrolün varlığı konusunda ip uçları olarak değerlendirilmiştir.
  • Nisan 2014’te Afek bölgede 10 adet arama sondajı yapabilmek için izin almıştır.
  • Şubat 2015’te ise ruhsatın Güney kısmındaki sondajlara başlanmıştır.
  • Haziran 2016’da bu alandaki sondajlar tamamlanmış ve elde edilen neticelere göre sadece erken yaşta oluşmuş organik maddenin varlığından söz edilebilmiştir. (Lakin dikkat edin, petrol keşfi yada ekonomik bir kaynak potansiyeli açıklanamamıştır.)
  • Nisan 2017’de ruhsatın Kuzeyine yönelik sondaj çalışmaları başlatılmıştır.
  • Yapılan tahminlere göre 2018’in 3. Çeyreğinde ilgili 5 sondaj da tamamlanmıştır.
  • Lakin yine herhangi bir keşif açıklaması yapılmamıştır.
  • Bazı kaynaklara göre, bölgede 1000 metre derinlikte, 350 metre kalınlıkta bir rezervuar zonu olduğu yönünde bilgi paylaşımları yapılmıştır.
  • Greenpeace gibi bazı örgütlerin, sondajların çevreye zarar vereceği söylemleriyle organize ettiği eylemleri sebebiyle, kamuoyu oluşturmak için “İsrail’in geleceğini kurtaracağız, ihracatı sıfırlayacağız” gibi deklarasyonlar yayınlanmıştır.

Bu yaklaşımlardan da görüleceği üzere,

  • Ortada ifade edildiği gibi bir keşif yoktur. Hatta ekonomik bir kaynak keşfi söz konusu değildir.
  • Afek enerji devi falan değildir. Golan’da sahip olduğu ruhsat ise, üretim değil, arama ruhsatıdır.
  • Afek’in sahibinin ABD’li Genie Energy olduğu düşünülürse, kısmen süreçteki ABD müdahiliyeti kabul edilebilecektir. Lakin bu konunun da siyasete bağlanması tatmin edici değildir.
  • İsrail’in bu kaynaklar ile ilgili de, iç savaş öncesinde Suriye ile pazarlık yaptığı ise tamamen saçmalıktır. Çünkü Sondajlar 2015 Şubatında başlamıştır. Yani ilgili yıllarda ortada herhangi bir çalışma, veri, keşif söz konusu değildir.
  • İşin arka planındaki ana husus ise enerji değil, Golan’ın sahip olduğu su kaynakları ve lokasyon olarak stratejik bir konumda bulunmasıdır.

Sonuç olarak, bölge siyasetini yorumlamak için illa dikkat çeksin diye enerji ile ilintilendirmek hiç de gerçekçi değildir. Bunun yanı sıra, bu tarz yorumlar, sahibini gülünç duruma düşürmektedir!

Ülkemizin diğer tüm alanlarda olduğu gibi, enerji alanında da, milli bir perspektiften kurgulanmış, bilimsel analizlere ihtiyacı bulunmaktadır.

Tarafımızca hazırlanan aşağıdaki haritalarda Golan Tepesi bölgesi, bu bölgenin içinde Afek’in sahip olduğu arama ruhsatının alanı ve Afek’in bu ruhsat dahilinde sondaj planı yaptığı olası 17 kuyu lokasyonu gösterilmiştir. Bu lokasyonlardan 10 tanesi ilgili sismik veriler yorumlanarak, değerlendirilmiştir.

Harita 1: Golan Tepeleri ve Afek’in Ruhsatı1 (Kaynak: TESPAM)

Harita 2: Golan Tepeleri ve Afek’in Ruhsatı2 (Kaynak: TESPAM)

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın