“İran Ambargosu” Ne Anlama Geliyor?
Mayıs 1, 2019
Yeni “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği”, Kararname ve Aylık Mahsuplaşma
Mayıs 23, 2019

Turan ve Türk Enerji Birliği

Turan, kelime anlamı olarak; “Türklerin Orta Asya’daki en eski yurtlarına İranlıların verdiği adı”1 ve “Turancıların ülkü olarak benimsedikleri, yeryüzündeki bütün Türkleri birleştirerek kurmayı düşledikleri devletin adı”1nı temsil etmektedir.

Turan fikri ve anlayışı aslında tarihte bilinen ilk Türk devletlerinden Hun İmparatorluğu’nun ve bu imparatorluğun efsanevi kağanı (Türklerin atası) Oğuz Kağan tarafından ortaya atılmış ve gerçekleştirilmiştir.

Oğuz Kağan döneminde bütün Türk boyları aynı devlet çatısı altında bir araya getirilmiş ve kurulan büyük devlet Çin’den Avrupa’nın içlerine, Arap yarım adasından Sibirya’ya kadar geniş bir coğrafyaya yayılarak, dünya hâkimiyetini sağlamıştır.

O günlerden bu zamana kadar uzanan süreç dâhilinde de, hangi dinin boyasına bürünülürse bürünülsün, Türk devletlerinin hepsinde Türk kavimlerini aynı çatı altında toplayarak, dünya hâkimiyetini sağlama fikri varlığını sürdürmüştür.

Konstrüktivist perspektiften Türk kimliğinin en temel niteliklerinden olan birleştiricilik, nizam-ı âlem, dinamizm, akılcılık, samimiyet, cesaret ve liderlik de bu ideali destekleyen önemli etmenlerden olmuştur.

Günümüze gelindiğinde de, binlerce yıllık geçmişe sahip olan Türk birliği söylemleri halen dikkat çekmektedir. Özellikle ülkemiz nezdinde, Sovyetlerin dağılması akabinde Hazar coğrafyasında yeniden bağımsızlık kazanan Türk devletleri ile işbirliği hususları birçok farklı yönden çalışılmaktadır.

Bu noktada ilgili işbirliği süreçlerinin somutlaştırılması ve etkin hamlelerin yapılabilmesi için ilk adımın pozitif ekonomik sonuçları da olacak olan enerji alanında atılması faydalı ve uygulanabilir olacaktır.

Zengin enerji kaynakları ile öne çıkan fakat bu kaynakların geliştirilmesi noktasında finansal ve teknolojik desteğe ihtiyacı olan Hazar ve çevresindeki Türk ülkeleri ile, finansal ve teknolojik destek yetkinliğine sahip olmasına karşın yeterli keşfedilmiş enerji kaynakları bulunmaması nedeniyle önemli bir enerji ithalatçısı olan Türkiye’nin bu alanlarda iş birliğini geliştirmesi tüm taraflar için faydalı olacaktır.

Bu bağlamda genel hatlarıyla Türk dünyasının yayılım alanı aşağıdaki harita üzerinden incelendiğinde,

Harita 1: Türk Coğrafyası2

Bağımsız Türk devletleri, akraba toplulukları ve özerk yapıları dahil edildiğinde geniş bir coğrafyada etkin olan Türk nüfusu göze çarpmaktadır.

Ayrıca ilgili nüfus dağılımı mezhepsel ve dini kriterler nezdinde analiz edildiğinde de, Macaristan ve Avrupa’da yerleşik bir kısım Türk boyu (Gagavuzlar) dışında kalan bütün Türklerin aynı zamanda Müslüman olduğu da fark edilebilecektir.

Yani Türk enerji birliği fikri ve gayesi direk olarak İslam enerji birliği dâhilinde de dillendirilebilecek ve hedeflenebilecek bir mefkûredir. Hatta küresel ölçekte bir İslam enerji birliği tedarik edebilmenin gereği bir nevi Türk enerji birliğini hayata geçirmek sonrasında mümkündür. Çünkü, İslam enerji birliğine kıyasla, Türk enerji birliğinin hayata geçirilmesi siyasi, ekonomik ve sosyal anlamda daha gerçekleştirilebilir bir hedef olarak kabul edilebilecektir. Bu adım sonrasında, daha cihanşümul oluşumların kapıları açılabilecektir. Tabii yine de bu süreçte iki birlikteliğin de benzer lakin ayrı platformlar olarak yürütülmesi de söz konusu olabilecektir. Çünkü süreç uzun vadeli stratejiler yapmayı gerektirmektedir.

Bunun yanı sıra, böyle bir birlikteliğe son dönemde Türk ülkeleri ile daha sıcak ilişkiler kurmaya başlayan ve kendisini daha fazla Türk hisseden Macaristan gibi devletlerin de desteği ve katılımı söz konusu olabilecektir. Bu da Türkiye’nin medeniyet coğrafyasındaki etkinlik alanını daha da fazla geliştirebilmesi anlamına gelecektir.

Rusya ve Çin ile gelişen ilişkileriyle birlikte, Türkiye’nin böyle bir süreçte Şanghay İşbirliği Örgütü’nden de faydalanması mümkün olacaktır. Şanghay İşbirliği Örgütü Enerji Kulübü başkanı olan Türkiye’nin bu minvalde daha somut ve etkili adımlar atarak, Türk dünyasından başlayan ve eş zamanlı İslam İşbirliğine dönen bir modeli kurgulaması daha da kolay olacaktır.

Sonuç olarak, Türkiye Türk enerji birliği ve Turan mefkûresi yaklaşımları sayesinde birbirine kenetlenen Türk dünyasını arkasına alarak, arzuladığı İslam enerji birliğini çok daha hızlı ve kolay bir şekilde hayata geçirebilecektir.

Ayrıca İslam dünyasının arzulanan atılımları gerçekleştirebilmesi için de yukarıdaki karakteristik özellikleri ile ifade edilen Türk milletinin teşkilatçı, birleştirici ve dinamik yapısı önemli olacaktır.

İlgili platformların nasıl tasarlanabileceği, nasıl uzun vadeli adımlar atılabileceği gibi hususlar kaleme almış olduğumuz “Türk-İslam Dünyası’nda Enerji Birliği” isimli kitapta detaylandırılmıştır.

Kaynaklar:

 

Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan AKYENER
Oğuzhan Akyener 1983 yılında Gönen’de doğmuştur. Eğitim hayatına Gönen Şehit Rahmi İlkokulunda başlamış ve orta okuldan itibaren, Gönen Anadolu Lisesi’nde devam etmiştir. 2001 yılında buradan mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği’nde lisans eğitimine başlamıştır. ODTÜ’de öğrenim gördüğü dönemde çok aktif bir öğrencilik hayatı geçiren Akyener, birçok sosyal projede görev almış, TESPAM’ı bir öğrenci kulübü olarak hayata geçirmiş, eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi’nde İşletme alanında eğitim almaya başlamış, Gönen Jeotermal Kaynakları ile ilgili projeler hazırlamış ve birçok uluslararası ortamda konuşmacı olarak ülkesini ve kurucusu olduğu öğrenci kulüplerini temsil etmiştir. 2006 yılında ODTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliğinden, 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı zamanda ODTÜ mezuniyeti sonrasında, Gönen Belediyesi’ne “Jeotermal Rezervuar Yönetimi” ve yüzey tesisleri alanında bir yıl boyunca danışmanlık hizmeti vermiştir. Bu süreçte de eş zamanlı olarak bir dış ticaret firmasında iş hayatına başlamıştır. 2006 yılı sonunda TPAO Yurtdışı Projeler Dairesi’nde Rezervuar Mühendisi olarak göreve başlayan Akyener, kurumun Azerbaycan, Libya, İran, Cezayir, Irak, Tunus, Kazakistan, Brezilya, Ukrayna, Suriye, Özbekistan, Türkmenistan, İngiltere, Rusya gibi birçok projesinde aktif görev almıştır. Ayrıca 2007 yılında ODTÜ Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölümünde, uzaktan algılama ve CBS tabanlı sistemler alanında akademik çalışmalar yapmıştır. 2007 – 2009 yılları arasında TPAO’nun Libya Ofisinde teknik ihalelerin değerlendirilmesi kapsamında dönüşümlü olarak görev almıştır. 2010 – 2011 yılları arasında Ağrı Doğubayazıt İlçesinde (kısa dönem olarak) askerlik görevini tamamlamıştır. Askerlik sürecinde de, “Bölük İçi Kalite Çemberi” gibi bazı yeni uygulamaların hayata geçmesine vesile olmuştur. 2011 – 2014 yılları arasında TPAO’nun Azerbaycan ofisine, ilgili bütün projelerden sorumlu Teknik Müdür olarak atanmış ve TPAO’yu ilgili uluslararası ortamlarda temsil etmiştir. 2014 – 2018 yılları arasında, TPAO’nun Merkez Ofisinde Yurtdışı Projeler ve İş Geliştirme alanında danışmanlık görevini sürdürmüştür. Ayrıca Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş yaptıktan sonra, 2015 yılında, bir öğrenci kulübü olarak başlattığı TESPAM’ı bir düşünce kuruluşu olarak yeniden aktive etmiş ve TESPAM bünyesinde birçok uluslararası çalışma ve projeye imza atmıştır. 50’den fazla makalesi, yüzlerce köşe yazısı, onlarca röportajı farklı ortamlarda yayınlanmış ve ulusal, uluslararası arenada beğeni kazanmıştır. TESPAM bünyesinde çıkartılan “Energy Policy Turkey” ve “Turkish Journal of Energy Policy” dergilerinin yazarı ve imtiyaz sahibidir. “Enerji Panorama” ve “Yerli Düşünce” dergilerinde de köşe yazarlığı yapmakta, TESPAM’ın başkanlığını, TENVA’nın yönetim kurulu üyeliğini ve Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi Deniz Hukuku Uygulamaları Araştırma Merkezi’nin de danışmanlar kurulu üyeliğini sürdürmektedir. Köklerine bağlı, şehirlileşme üzerine kurulan bir medeniyet tasavvurunu hayata geçirme gayesiyle faaliyet gösteren; “Cuma Ağacı” derneğinin ise kurucu başkanıdır. Farklı alanlarda kaleme aldığı (“Peygamber Ordusunda Askerlik”, “Cuma Rüzgarı”, “Bizim Halep: Enerji Harekatı”, “Doğu Akdeniz Gaz Politikaları”, “Enerji-Güvenlik-Siyaset Boyutlarıyla Suriye İç Savaşı”, “Türk-İslam Dünyasında Enerji Birliği” ve “Yeni Türkiye Vizyonunu Taşıyan Örnek Bir Belediyecilik Anlayışı” isimlerinde) 7 adet kitabı bulunan Akyener, 2016 yılında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde İşletme alanında yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2017 yılında ise Polis Akademisi’nde Uluslararası Güvenlik alanında başladığı ve tamamlanmak üzere olan akademik çalışmalarına ek olarak, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarında da farklı üniversitelerde eğitimine devam etmektedir. Bugüne kadar birçok uluslararası ortamda ülkesini temsil eden, ulusal ve uluslararası basın kuruluşlarına mülakatlar veren, yerine göre manşetlerde yer alan ve ülkesinin enerji politikalarının belirlenmesinde önemli katkılar ortaya koyan Akyener, Cumhurbaşkanlığı makamına özel olarak hazırlanan “Ulusal Güvenlik Yapılanması” ve “Devlet E-Hafıza” gibi proje gruplarında da yer almıştır. Çok iyi derece İngilizce bilen Akyener, evli ve üç çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın